नारदेन दिव्यसभाः कथितुं प्रतिज्ञा
Nārada’s Prelude to Describing the Divine Assemblies
ब्रहद्मणश्न सभां दिव्यां कथयिष्ये गतक्लमाम् । दिव्यादिव्यैरभिप्रायैरुपेतां विश्वरूपिणीम्,भरतश्रेष्ठ) यदि तुम्हारा मन दिव्य सभाओंका वर्णन सुननेको उत्सुक हो तो मैं तुम्हें पितृराज यम, बुद्धिमान् वरुण, स्वर्गवासी इन्द्र, कैलासनिवासी कुबेर तथा ब्रह्माजीकी दिव्य सभाका वर्णन सुनाऊँगा, जहाँ किसी प्रकारका क्लेश नहीं है एवं जो दिव्य और अदिव्य भोगोंसे सम्पन्न तथा संसारके अनेक रूपोंसे अलंकृत है। वह देवता, पितृगण, साध्यगण, याजक तथा मनको वशमें रखनेवाले शान्त मुनिगणोंसे सेवित है। वहाँ उत्तम दक्षिणाओंसे युक्त वैदिक यज्ञोंका अनुष्ठान होता रहता है
bṛhaspatiṃ ca sabhāṃ divyāṃ kathayiṣye gataklamām | divyādivyair abhiprāyair upetāṃ viśvarūpiṇīm ||
Nārada dijo: «Si tu mente anhela oír acerca de las asambleas celestiales, te describiré la divina sala de Brahmā—libre de toda fatiga—adornada con formas innumerables y colmada de propósitos y deleites, tanto celestes como más allá de lo celeste. Relataré las espléndidas cortes de Yama, señor de los Pitṛs; del sabio Varuṇa; de Indra, que mora en el cielo; de Kubera, que habita en Kailāsa; y del propio Brahmā: lugares frecuentados por dioses, ancestros, Sādhyas, oficiantes de sacrificio y serenas huestes de sabios dueños de su mente, donde los sacrificios védicos, con excelentes dones (dakṣiṇā), se celebran sin cesar.»
नारद उवाच
The verse frames divine courts as spaces sustained by dharma: self-controlled sages, gods and ancestors honor order through ongoing Vedic sacrifice and generous dakṣiṇā. Ethical emphasis falls on discipline (mind-mastery), rightful giving, and ritual responsibility as supports of cosmic and social harmony.
Nārada offers to narrate the splendor and nature of the celestial assemblies—those associated with Yama, Varuṇa, Indra, Kubera, and Brahmā—describing them as free from distress, richly endowed, and continually attended by divine beings, ancestors, sages, and sacrificers engaged in Vedic rites.