Shloka 89
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चिद् दण्ड्येषु यमवत्पूज्येषु च विशाम्पते । परीक्ष्य वर्तसे सम्यगप्रियेषु प्रियेषु च,महाराज! क्या तुम दण्डनीय अपराधियोंके प्रति यमराज और पूजनीय पुरुषोंके प्रति धर्मराजका-सा बर्ताव करते हो? प्रिय एवं अप्रिय व्यक्तियोंकी भलीभाँति परीक्षा करके ही व्यवहार करते हो न?
kaccid daṇḍyeṣu yamavat pūjyeṣu ca viśāmpate | parīkṣya vartase samyak apriyeṣu priyeṣu ca ||
Dijo Nārada: «Oh señor del pueblo, ¿tratas a quienes merecen castigo como lo haría Yama, y a quienes son dignos de honra como lo haría Dharmarāja? ¿Y te conduces rectamente sólo después de examinarlo todo con cuidado—tanto con los amados como con los no amados?»
नारद उवाच
Educational Q&A
A ruler must be impartial: punish the punishable with Yama-like firmness, honor the worthy with Dharmarāja-like righteousness, and act only after careful examination—without bias toward favorites or against disliked persons.
Nārada addresses the king with a series of ‘kaccit’ questions typical of counsel literature, probing whether the king’s administration of justice and distribution of honor are grounded in dharma rather than personal likes and dislikes.