Shloka 17
Adhyāya 39: Śiśupāla’s Censure and Bhīma’s Contained Wrath (शिशुपाल-निन्दा तथा भीमक्रोध-निग्रहः)
सुहृद्धिवार्यमाणानां तेषां हि वपुराबभौ । आमिषादपकृष्टानां सिंहानामिव गर्जताम्,स एव हि मया वध्यो भविष्यति न संशय: । “राजाओ! केशी दैत्यका वध करनेवाले अनन्त-पराक्रमी भगवान् श्रीकृष्णकी मेरे द्वारा जो पूजा की गयी है, उसे आपलोगोंमेंसे जो सहन न कर सकें, उन सब बलवानोंके मस्तकपर मैंने यह पैर रख दिया। मैंने खूब सोच-समझकर यह बात कही है। जो इसका उत्तर देना चाहे, वह सामने आ जाय। मेरे द्वारा वह वधके योग्य होगा; इसमें संशय नहीं है
suhṛdbhī vāryamāṇānāṁ teṣāṁ hi vapur ābabhau | āmiṣād apakṛṣṭānāṁ siṁhānām iva garjatām | sa eva hi mayā vadhyo bhaviṣyati na saṁśayaḥ |
Vaiśampāyana dijo: Aunque sus bienhechores los contenían, sus cuerpos ardían de furia—como leones rugientes arrastrados lejos de su presa. Y él declaró: «Quienquiera de vosotros que responda a este desafío será muerto por mí; de ello no hay duda». La escena subraya cómo el honor herido y la afrenta pública pueden encender la violencia aun cuando ancianos y amigos intentan impedirla, empujando a la asamblea hacia el quebranto de la contención y del dharma.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Unchecked rage born of insult can overpower counsel and friendship; dharma requires restraint, yet public humiliation often drives people toward violent vows and escalation.
In the royal assembly, those present—though held back by allies—flare up in anger, compared to lions pulled from prey, while a speaker issues a deadly challenge: whoever responds will be killed.