Shloka 61
Samrāt-Lakṣaṇa and the Counsel to Check Jarāsandha (सम्राट्-लक्षणं जरासन्ध-प्रतिबाधा-परामर्शः)
(वितद्रुर्ल्लिबभ्रू च उद्धवो5थ विदूरथ: । वसुदेवोग्रसेनौ च सप्तैते मन्त्रिपुड्रवा: ।। प्रसेनजिच्च यमलो राजराजगुणान्वित: । स्यमन्तको मणिर्यस्य रुक्मं निस्रवते बहु ।।) वितद्रु, झल्लि, बश्रु, उद्धव, विदूरथ, वसुदेव तथा उमग्रसेन--ये सात मुख्य मन्त्री हैं। प्रसेनजित् और सत्राजित्ू--ये दोनों जुड़वें बन्धु कुबेरोपम सदगुणोंसे सुशोभित हैं। उनके पास जो 'स्यमन्तक” नामक मणि है, उससे प्रचुरमात्रामें सुवर्ण झरता रहता है। स त्वं सम्राड्गुणैर्युक्त: सदा भरतसत्तम । क्षत्रे सम्राजमात्मानं कर्तुमहसि भारत,भरतवंशशिरोमणे! आप सदा ही सम्राट्के गुणोंसे युक्त हैं। अतः भारत! आपको क्षत्रियसमाजमें अपनेको सम्राट् बना लेना चाहिये
vitadrur jhallibabhruś ca uddhavo 'tha vidūrathaḥ | vasudevograsenau ca saptaite mantripuṅgavāḥ || prasenajic ca yamalau rājarājaguṇānvitau | syamantako maṇir yasya rukmaṃ nisravate bahu || sa tvaṃ samrāḍ guṇair yuktaḥ sadā bharatasattama | kṣatre samrājam ātmānaṃ kartum arhasi bhārata ||
Dijo Śrī Kṛṣṇa: «Vitadru, Jhalli, Babhru, y también Uddhava y Vidūratha, junto con Vasudeva y Ugrasena: estos siete son los más eminentes entre los ministros. Prasenajit y Satrājit, los hermanos gemelos, están dotados de virtudes semejantes a las del señor de las riquezas; a ellos pertenece la joya Syamantaka, de la cual mana incesantemente oro en abundancia. Pero tú, oh el mejor de los Bhāratas, posees siempre las cualidades de un soberano; por ello, oh Bhārata, eres digno de hacerte emperador entre los kṣatriyas».
श्रीकृष्ण उवाच
Educational Q&A
Kṛṣṇa contrasts mere material prosperity (the Syamantaka jewel that yields gold) with rightful sovereignty grounded in personal virtues. He urges the addressee to assume imperial leadership because he possesses the qualities required for just rule among the Kṣatriyas.
Kṛṣṇa enumerates prominent Yādava ministers and mentions the famed Syamantaka jewel associated with Prasenajit and Satrājit. He then turns to the listener and encourages him to establish himself as emperor, emphasizing fitness for rule rather than dependence on wealth alone.