Shloka 71
एक: संख्ये महेष्वासो योधयन् बह्नशोभत । जिस समय राधापुत्र कर्ण पाण्डवोंके साथ उलझा हुआ था, उसी समय महाधनुर्धर भीमसेन क्रोधमें भरकर यमदण्डके समान भयंकर बाणोंद्वारा बाह्नीक, केकय, मत्स्य, वसातीय, मद्र तथा सिंधुदेशीय सैनिकोंका सब ओरसे संहार कर रहे थे। वे युद्धभूमिमें अकेले ही इन सबके साथ युद्ध करते हुए बड़ी शोभा पा रहे थे ।। तत्र मर्मसु भीमेन नाराचैस्ताडिता गजा:
ekaḥ saṅkhye maheṣvāso yodhayan bahuśobhata | tatrāpi marmasu bhīmena nārācais tāḍitā gajāḥ ||
Dijo Sañjaya: En aquella batalla, el gran arquero Bhīma luchó solo y resplandeció con brillo. Justo cuando el hijo de Rādhā, Karṇa, estaba trabado en combate con los Pāṇḍava, Bhīmasena—con la ira plenamente encendida—iba segando por doquier a las tropas de Bāhlīka, Kekaya, Matsya, Vāsātīya, Madra y Sindhu con flechas terribles, como el báculo de Yama. Incluso los elefantes allí, heridos por Bhīma en sus puntos vitales con sus dardos de hierro, se tambaleaban bajo la fuerza de su embestida.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of steadfast courage and decisive action in a just war, while also warning of how anger (krodha) amplifies destructive power—linking battlefield prowess with the moral gravity of death through the image of Yama’s staff.
As Karṇa is occupied fighting the Pāṇḍavas, Bhīma rages through allied enemy contingents (Bāhlīka, Kekaya, Matsya, Vāsātīya, Madra, Sindhu), slaughtering them from all sides; he even brings down war-elephants by striking their vital points with heavy iron arrows.