Shloka 10
कृष्णेन अर्जुनस्य प्रोत्साहनम् — Kṛṣṇa’s Exhortation to Arjuna
Prelude to Karṇa’s Slaying
बिभयाद् युवती श्यामा तद्वदासीद् वसुंधरा । मांसशोणितचित्रेव शातकुम्भमयीव च,अथवा जैसे कोई श्यामवर्णा युवती श्वेत रंगके वस्त्रोंको हल्दीके गाढ़े रंगमें रँगकर पहन ले, वैसी ही वह रणभूमि प्रतीत होती थी। मांस और रक्तसे चित्रित-सी जान पड़नेवाली वह भूमि सुवर्णमयी-सी प्रतीत होती थी
bibhyād yuvatī śyāmā tadvad āsīd vasuṃdharā | māṃsaśoṇitacitreva śātakumbhamayīva ca ||
Dijo Sañjaya: La propia tierra parecía estar presa del miedo—como una joven de tez oscura; así se mostraba el campo de batalla. Untado y jaspeado de carne y sangre, aquel suelo parecía, paradójicamente, como si fuese de oro: una imagen que subraya el costo atroz de la guerra y la disonancia moral entre la gloria marcial y el sufrimiento humano.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension of war: what may be celebrated as heroic splendor is, in reality, stained by suffering. By likening blood-soaked ground to gold, it exposes the unsettling way violence can be aesthetically or socially ‘glorified’ despite its moral cost.
Sañjaya narrates to Dhṛtarāṣṭra the terrifying appearance of the battlefield. The earth seems fearful and dark, and the ground is depicted as ‘painted’ with flesh and blood, yet shining as if golden—an intense visual of carnage during the Karṇa Parva fighting.