Shloka 12
अक्षौहिणीर्दशैकां च विनिर्जित्य शितै: शरै: । अर्जुनेन हतो राजन् महावीरयों जयद्रथ:,राजन! जिस वीरके शासनमें सिन्धु, सौबीर आदि दस राष्ट्र थे जो सदा आपकी आज्ञाके अधीन रहा करता था, उस महापराक्रमी जयद्रथको अर्जुनने आपकी ग्यारह अक्षौहिणी सेनाओंको हराकर तीखे बाणोंसे मार डाला
akṣauhiṇīr daśaikāṁ ca vinirjitya śitaiḥ śaraiḥ | arjunena hato rājan mahāvīryo jayadrathaḥ ||
Sañjaya dijo: Oh rey, tras vencer a tus once akṣauhiṇīs con flechas afiladas como navajas, Arjuna dio muerte al gran guerrero Jayadratha. Así cayó el soberano bajo cuyo mando Sindhu, Saubīra y otros reinos habían permanecido largo tiempo obedientes a tu autoridad—mostrando que, en la guerra, el poder y la protección se derrumban cuando alianzas movidas por el adharma se enfrentan a un valor resuelto, atado por un voto.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral logic of the epic: worldly power and vast armies do not guarantee safety when one stands on the side of adharma. Jayadratha’s fall, despite immense protection, illustrates how consequences mature in war when actions oppose righteousness and provoke vow-bound retribution.
Sanjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that Arjuna, fighting fiercely, overcame the Kaurava forces counted as eleven akṣauhiṇīs and then killed Jayadratha, the powerful Sindhu king allied with the Kauravas.