Shloka 45
Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)
प्राद्रवत् सहसा राजन् नकुलो व्याकुलेन्द्रिय: । अत्यन्त बलवान तथा अस्त्रविद्याके विद्वान् कर्णके द्वारा समरांगणमें आहत हो सहसा नकुल भाग चले। उस समय उनकी सारी इन्द्रियाँ व्याकुल हो रही थीं ।। ४४ ई ।। तमभिद्रुत्य राधेय: प्रहसन् वै पुनः पुन:
prādravat sahasā rājan nakulo vyākulendriyaḥ | atyanta-balavān tathā astravidyāyāṃ vidvān karṇena samara-aṅgaṇe āhataḥ sahasā nakulaḥ bhāga-cale | tasmin kāle tasya sarvendriyāṇi vyākulāni babhūvuḥ || tam abhidrutya rādhēyaḥ prahasan vai punaḥ punaḥ ||
Dijo Sañjaya: “Oh Rey, Nakula huyó de pronto, con los sentidos trastornados. Aunque era extraordinariamente fuerte y versado en la ciencia de las armas, al ser herido por Karṇa en el campo de batalla, Nakula se volvió y echó a correr. En aquel instante, todas sus facultades estaban en confusión. Al verlo precipitarse en la huida, Rādheya (Karṇa) corrió tras él, riendo una y otra vez.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how even a strong and well-trained warrior can be overwhelmed by the shock of battle; ethical reflection arises around kṣatriya-dharma (steadfastness under threat) and the moral danger of pride and ridicule, shown by the pursuer’s repeated laughter.
During the fighting, Nakula is struck by Karṇa and suddenly retreats in confusion; Karṇa (Rādheya) then rushes after him, laughing repeatedly as he pursues.