Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

कर्णपर्व — चतुर्दशोऽध्यायः

Arjuna’s Suppression of the Saṃśaptakas; Kṛṣṇa’s Strategic Admonition; Battlefield Inventory

फिर जैसे मेघ झलकी धाराओंसे पर्वतको ढक-सा देता है, उसी प्रकार भयंकर एवं सैकड़ों बाणोंद्वारा वह भीमसेनको आच्छादित करने लगा; परंतु भीमसेन शत्रुके इस विजयसूचक लक्षणको सहन न कर सके ।। प्रतिचक्रे ततो राजन्‌ पाण्डवो5प्यपसव्यत: । मण्डलानां विभागेषु गतप्रत्यागतेषु च,राजन! पाण्डुपुत्र भीमने भी गत-प्रत्यागत आदि मण्डलभागों (विभिन्न पैंतरों)-में अश्वत्थामाको दाहिने करके बदला चुका लिया

tataḥ yathā meghaḥ jhalakī-dhārābhiḥ parvataṃ ācchādayati, tathā sa bhīmasenaṃ bhayānaka-śata-bāṇaiḥ samantāt ācchādayām āsa; kintu bhīmasenaḥ śatroḥ vijaya-sūcaka-lakṣaṇaṃ soḍhuṃ na śaśāka. praticakre tato rājan pāṇḍavo 'py apasavyataḥ; maṇḍalānāṃ vibhāgeṣu gata-pratyāgateṣu ca, rājan, pāṇḍuputro bhīmaḥ aśvatthāmānaṃ dakṣiṇīkṛtya pratyavartata.

Dijo Sañjaya: Como una nube de lluvia, fulgurante por sus hilos de agua, parece velar una montaña, así lo cubrió por todos lados con cientos de flechas espantosas. Pero Bhīmasena no pudo soportar aquel signo que proclamaba el triunfo momentáneo del enemigo. Entonces, oh Rey, el Pándava contraatacó: giró a izquierda y derecha entre las divisiones de las maniobras circulares y los avances y retiradas, puso a Aśvatthāmā a su derecha y le pagó con la misma moneda.

प्रतिचक्रेturned back / retaliated
प्रतिचक्रे:
Karta
TypeVerb
Rootप्रति√चक्र (चक्रे; √चक्र/√कृ-आत्मनेपद-पर्यायः)
FormPerfect (Liṭ), 3, Singular, Ātmanepada
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
पाण्डवःthe Pāṇḍava (Bhīma)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अपसव्यतःto the left / counterclockwise
अपसव्यतः:
TypeIndeclinable
Rootअपसव्य
मण्डलानाम्of circles / of manoeuvre-circuits
मण्डलानाम्:
TypeNoun
Rootमण्डल
FormNeuter, Genitive, Plural
विभागेषुin the divisions/sections
विभागेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविभाग
FormMasculine, Locative, Plural
गतप्रत्यागतेषुin (the manoeuvres) of going and returning
गतप्रत्यागतेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगत-प्रत्यागत
FormMasculine, Locative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra
B
Bhimasena (Bhima)
A
Ashvatthama
A
arrows (bāṇa)
C
cloud (megha)
M
mountain (parvata)
M
maṇḍala (circular battle maneuver)