Shloka 96
भीष्मरक्षण-उद्योगः, शिखण्डि-विवर्जनं, सर्वतोभद्र-व्यूहः
Protection of Bhīṣma, Exemption of Śikhaṇḍin, and the Sarvatobhadra Array
घटोत्कचो महाराज क्रोधसंरक्तलोचन: । उन्होंने अपने हाथीके द्वारा आपके पुत्रका मार्ग रोक दिया। महाराज! बुद्धिमान् वंगनरेशके द्वारा दुर्योधनके रथका मार्ग रुका हुआ देख घटोत्कचके नेत्र क्रोधसे लाल हो गये
sañjaya uvāca | ghaṭotkaco mahārāja krodha-saṃrakta-locanaḥ |
Sañjaya dijo: Oh rey, los ojos de Ghaṭotkaca se enrojecieron de ira. Al ver que la ruta del carro de Duryodhana había sido bloqueada—contenida por el prudente rey de Vanga—ardió en cólera, mientras los códigos de protección y de obstrucción del combate se cerraban en torno al caudillo kaurava.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger rapidly colors perception and escalates violence in war; it implicitly warns that emotional reactivity (krodha) can drive decisions more than discernment, even amid tactical constraints and duties.
Sanjaya reports that Ghaṭotkaca becomes enraged when he sees Duryodhana’s chariot-route obstructed—held up by the wise king of Vanga—signaling a tactical check on the Kaurava leader and provoking Ghaṭotkaca’s wrathful response.