Shloka 50
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
असंख्येयगुणाधार जय सर्वपरायण । नारायण सुदुष्पार जय शार्ज्ुधनुर्धर,आपकी नाभिसे आदि कमलकी उत्पत्ति हुई है, आपके नेत्र विशाल हैं, आप लोकेश्वरोंके भी ईश्वर हैं; आपकी जय हो। भूत, भविष्य और वर्तमानके स्वामी! आपकी जय हो। आपका स्वरूप सौम्य है, मैं स्वयम्भू ब्रह्मा आपका पुत्र हूँ। आप असंख्य गुणोंके आधार और सबको शरण देनेवाले हैं, आपकी जय हो। शार्ज््धनुष धारण करनेवाले नारायण! आपकी महिमाका पार पाना बहुत ही कठिन है, आपकी जय हो
asaṅkhyeyaguṇādhāra jaya sarvaparāyaṇa | nārāyaṇa suduṣpāra jaya śārṅgadhanurdhara || yasyā nābhau samutpannaṃ ādi-padmaṃ sanātanam | viśālākṣa mahādeva lokādhipataye namaḥ || bhūta-bhavya-bhavat-svāmin jaya te jagatāṃ pate | saumyaṃ te rūpam īśāna svayambhū brahma te sutaḥ || asaṅkhyeyaguṇādhāra sarvaśaraṇadāyaka | nārāyaṇa suduṣpāra jaya śārṅgadhanurdhara ||
Bhīṣma alaba a Nārāyaṇa como el fundamento inagotable de incontables virtudes y el refugio último de todos los seres. De su ombligo surgió el loto primordial; sus ojos son vastos, y es Señor incluso de los regidores del mundo. Es dueño del pasado, del futuro y del presente, de forma suave; y se dice que aun Brahmā, el Autoengendrado, nace de Él como hijo. Declarando que su grandeza es sumamente difícil de sondear, Bhīṣma lo aclama una y otra vez como el portador del arco Śārṅga—devoción que enmarca la guerra no solo como violencia, sino como un campo donde se invocan la soberanía suprema, la protección y el dharma.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that ultimate refuge and authority lie in Nārāyaṇa: He is the ground of innumerable virtues, sovereign over time (past–present–future), and even the source of cosmic creation (the lotus and Brahmā). In a dharmic frame, devotion to the highest Lord reorients the meaning of conflict toward protection, rightful order, and surrender to a transcendent moral center.
In the Bhīṣma Parva war setting, Bhīṣma utters a hymn of praise (stuti) to Nārāyaṇa/Viṣṇu—identified by the epithet ‘bearer of the Śārṅga bow.’ He proclaims the Lord’s cosmic signs (navel-lotus, Brahmā as son) and repeatedly offers salutations, emphasizing the Lord’s unfathomable greatness amid the unfolding battle.