Shloka 43
भीष्मविक्रमदर्शनं तथा क्रौञ्चारुणव्यूहविधानम् | Bhīṣma’s Ascendancy and the Organization of the Krauñcāruṇa Formation
अन्त: करणका निग्रह करना, इन्द्रियोंका दमन करना, धर्मपालनके लिये कष्ट सहना, बाहर-भीतरसे शुद्ध रहना, दूसरोंके अपराधोंको क्षमा करना, मन, इन्द्रिय और शरीरको सरल रखना, वेद, शास्त्र, ईश्वर और परलोक आदिमें श्रद्धा रखना, वेद-शास्त्रोंका अध्ययन- अध्यापन करना और परमात्माके तत्त्वका अनुभव करना--ये सब-के-सब ही ब्राह्मणके स्वाभाविक कर्म हैं।? |। शौर्य तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्पपलायनम् । दानमी श्वरभावद्ष क्षात्रं कर्म स्वभावजम्,शूरवीरता5, तेज, धैर्य/3$, चतुरता*४ और युद्धमें न भागना5, दान देना और स्वामिभावः--ये सब-के-सब ही क्षत्रियके स्वाभाविक कर्म हैं:
antaḥkaraṇasya nigrahaḥ, indriyāṇāṃ damaḥ, dharmapālanārthaṃ duḥkha-sahiṣṇutā, bahiḥ-antar-śaucaṃ, aparādhakṣamā, mana-indriya-śarīrāṇāṃ ārjavam, veda-śāstra-īśvara-paraloka-ādiṣu śraddhā, veda-śāstrādhyayana-adhyāpanaṃ, paramātma-tattvānubhavaś ca—etāni sarvāṇi brāhmaṇasya svabhāvajāni karmāṇi. śauryaṃ tejo dhṛtir dākṣyaṃ yuddhe cāpy apalāyanam, dānaṃ īśvarabhāvaś ca—kṣātraṃ karma svabhāvajam.
Arjuna pregunta por los deberes naturales que brotan de la propia disposición. Describe la labor innata del brahmán como el dominio interior, el control de los sentidos, la capacidad de soportar penalidades por causa del dharma, la pureza por dentro y por fuera, el perdón de las faltas ajenas, la rectitud sencilla de mente, sentidos y cuerpo, la fe en los Vedas y los śāstras, en Dios y en el más allá, el estudio y la enseñanza del saber sagrado, y la realización directa de la Realidad Suprema. Luego afirma que la labor innata del kshatriya es el valor, el fulgor y el vigor, la firmeza, la destreza, no huir del combate, la generosidad y un sentido señorial de responsabilidad propio del protector.
अजुन उवाच