Shloka 14
Adhyāya 41 — Yudhiṣṭhira’s Gurv-anumati and Strategic Counsel (युधिष्ठिरस्य गुर्वनुमतिः)
१३ ।। सम्बन्ध-- इस प्रकार तीनों गुणोंकी वृद्धिके भिन्न-भिन्न लक्षण बतलाकर अब दो शलोकोमें उन गुणोंमेंसे किस गुणकी वृद्धिके समय मरकर मनुष्य किस गतिको प्राप्त होता है; यह बतलाया जाता है-- यदा सच्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभूत् । तदोत्तमविदां लोकानमलानू् प्रतिपद्यते
yadā sattve pravṛddhe tu pralayaṁ yāti deha-bhṛt | tadottama-vidāṁ lokān amalān pratipadyate ||
Arjuna dijo: Cuando un ser viviente encuentra la muerte en el momento en que predomina la cualidad de sattva (claridad y armonía), alcanza los mundos puros e inmaculados de quienes conocen y siguen el bien supremo—reinos asociados al mérito luminoso y a la conducta elevada. La enseñanza ética es que la disposición interior cultivada al final de la vida determina el rumbo de la conciencia tras la muerte.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the dominant guṇa at the time of death influences one’s post-mortem destination: dying when sattva predominates leads to pure, luminous realms associated with the wise and the highest good.
In the midst of doctrinal instruction about the three guṇas, Arjuna’s statement (as presented here) summarizes the consequence of sattva’s increase: if an embodied being dies in a sattvic state, he attains stainless higher worlds.