Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः

Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma

विपरीतो महावीरयों गतसत्त्वोडल्पजीवन: । भीष्म: शान्तनवो नून॑ कर्तव्यं नावबुध्यते,“महापराक्रमी शान्तनुनन्दन भीष्म तो हमारे विपरीत पक्षका आश्रय लेनेवाले और बलहीन हैं। इनके जीवनके दिन अब बहुत थोड़े रह गये हैं, तथापि यह निश्चितरूपसे कहा जा सकता है कि वे अपने कर्तव्यको नहीं समझ रहे हैं!

sañjaya uvāca |

viparīto mahāvīryo gata-sattvo 'lpa-jīvanaḥ |

bhīṣmaḥ śāntanavo nūnaṁ kartavyaṁ nāvabudhyate ||

Sañjaya dijo: «Bhīṣma, el gran héroe, hijo de Śāntanu, se ha vuelto al bando contrario; su fuerza está agotada y su vida restante es breve. Y, sin embargo, parece seguro que ya no comprende lo que el deber exige».

विपरीतःopposed, on the opposite side
विपरीतः:
Karta
TypeAdjective
Rootविपरीत
FormMasculine, Nominative, Singular
महावीर्यःof great prowess
महावीर्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहावीर्य
FormMasculine, Nominative, Singular
गतसत्त्वःwhose strength/spirit has gone; enfeebled
गतसत्त्वः:
Karta
TypeAdjective
Rootगतसत्त्व
FormMasculine, Nominative, Singular
अल्पजीवनःhaving little life remaining; short-lived (now)
अल्पजीवनः:
Karta
TypeAdjective
Rootअल्पजीवन
FormMasculine, Nominative, Singular
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
शान्तनवःson of Shantanu
शान्तनवः:
Karta
TypeNoun
Rootशान्तनव
FormMasculine, Nominative, Singular
नूनम्surely, indeed
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
कर्तव्यम्what ought to be done; duty
कर्तव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकर्तव्य
FormNeuter, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अवबुध्यतेunderstands, realizes
अवबुध्यते:
TypeVerb
Rootअव√बुध्
FormPresent, Atmanepada, Third, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
Ś
Śāntanu