Shloka 1
भीमसेनस्य बहुमहारथसंयुगः
Bhīmasena’s Engagement with Multiple Mahārathas
[दाक्षिणात्य अधिक पाठके ५ ६ श्लोक मिलाकर कुल ४० ६ “लोक हैं।] #फ्जिआा तल () अजीज षर्डाधिकशततमोब< ध्याय: भीष्मके द्वारा पराजित पाण्डवसेनाका पलायन और भीष्मको मारनेके लिये ४६90 हुए श्रीकृष्णको अर्जुनका कना संजय उवाच ततः पिता तव क्रुद्धो निशितैः सायकोत्तमै: । आजपघान रणे पार्थान् सहसेनान् समन्ततः,संजय कहते हैं--महाराज! तब आपके ताऊ देवव्रत कुपित हो रणभूमिमें अपने तीखे एवं श्रेष्ठ सायकोंद्वारा सेनासहित कुन्तीकुमारोंकोी सब ओरसे घायल करने लगे
sañjaya uvāca | tataḥ pitā tava kruddho niśitaiḥ sāyakottamaiḥ | raṇe pārthān saha-senān samantato 'bhighnan ||
Dijo Sañjaya: ¡Oh, gran rey! Entonces Devavrata (Bhishma), el hermano mayor de tu padre, airado, hirió en el campo de batalla a los hijos de Prithā, junto con sus tropas, por todos los flancos, con flechas agudas y excelentes. La escena subraya el temible deber marcial de Bhishma como comandante, a la vez que intensifica la tensión moral de ver a los ancianos combatir contra su propia sangre en una guerra nacida de una justicia disputada.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh reality of kshatriya warfare: even revered elders like Bhishma, bound by role and allegiance, can become instruments of intense violence. It invites reflection on how anger and duty operate within dharma, and how moral complexity deepens when family ties are set against political obligation.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that Bhishma, provoked, launches a powerful assault, striking the Pandavas and their forces from all directions with excellent, sharp arrows—setting the stage for the Pandava army’s distress and the urgent search for a way to neutralize Bhishma.