Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Adhyāya 108 — Nimitta-darśana and Drona’s counsel amid Arjuna’s advance (निमित्तदर्शनं द्रोणोपदेशश्च)

(एवं बहुसहसैश्व योधानां युद्धशालिनाम्‌ । संवृत: शकुनिस्तस्थौ युद्धायैव सुदंशित: ।।) इस प्रकार युद्धभूमिमें शोभा पानेवाले कई हजार योद्धाओंसे घिरा हुआ शकुनि कवच धारण करके युद्धके लिये ही वहाँ खड़ा हो गया। नकुलं सहदेवं च धर्मराजं च पाण्डवम्‌ | न्यवारयन्नरश्रेष्ठान्‌ परिवार्य समन्तत:,राजन्‌! शकुनि नकुल, सहदेव तथा धर्मराज युधिष्ठिर--इन तीनों श्रेष्ठ पुरुषोंको सब ओरसे घेरकर इन्हें आगे बढ़नेसे रोकने लगा

sañjaya uvāca |

evaṁ bahusahasraiś ca yodhānāṁ yuddhaśālinām |

saṁvṛtaḥ śakunir tasthau yuddhāyaiva sudaṁśitaḥ ||

nakulaṁ sahadevaṁ ca dharmarājaṁ ca pāṇḍavam |

nyavārayann araśreṣṭhān parivārya samantataḥ ||

Dijo Sañjaya: Así, rodeado por muchos miles de guerreros que resplandecían en el campo de batalla, Shakuni se mantuvo firme, completamente armado y con la mente puesta sólo en combatir. Oh rey, cercándolos por todos lados, Shakuni detuvo el avance de los más eminentes—Nakula, Sahadeva y Yudhishthira, el rey pándava de la ley (dharma)—buscando impedir sus movimientos en el apretón de la guerra.

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
बहुmany
बहु:
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Genitive, Plural
सहस्रैःby thousands
सहस्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
योधानाम्of warriors
योधानाम्:
TypeNoun
Rootयोद्धृ
FormMasculine, Genitive, Plural
युद्धशालिनाम्skilled/illustrious in battle
युद्धशालिनाम्:
TypeAdjective
Rootयुद्धशालिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
संवृतःsurrounded
संवृतः:
TypeAdjective
Rootसम्+वृ (वृञ् वरणे)
FormMasculine, Nominative, Singular
शकुनिःShakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्थौstood
तस्थौ:
TypeVerb
Rootस्था
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
युद्धायfor battle
युद्धाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Dative, Singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सुदंशितःwell-armoured / well-equipped
सुदंशितः:
TypeAdjective
Rootसु+दंशित (दंश्/दश्—‘to bite/fasten’; here: ‘well-armed/armoured’ as past participle)
FormMasculine, Nominative, Singular
नकुलम्Nakula
नकुलम्:
Karma
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Accusative, Singular
सहदेवम्Sahadeva
सहदेवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
धर्मराजम्Dharmaraja (Yudhishthira)
धर्मराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पाण्डवम्the Pandava (Yudhishthira)
पाण्डवम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Singular
न्यवारयत्restrained/checked
न्यवारयत्:
TypeVerb
Rootनि+वारय् (causative of √वृ/√वार् ‘to restrain’)
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
नरश्रेष्ठान्the best of men
नरश्रेष्ठान्:
Karma
TypeNoun
Rootनरश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Plural
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
TypeIndeclinable
Rootपरि+वृ (वृञ् वरणे)
FormAbsolutive (Gerund)
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
S
Shakuni
N
Nakula
S
Sahadeva
Y
Yudhishthira (Dharmaraja)
P
Pandavas
B
battlefield (Kurukshetra context)