Shloka 96
भीष्मस्य शरवर्षः — Bhīṣma’s Arrow-Storm and Kṛṣṇa’s Impulse to Intervene
अग्रतः सर्वसैन्यानां स्थिता व्यूहस्य दंशिता: । उधर राजा युधिष्ठिर, पाण्डुकुमार भीमसेन, माद्रीके दोनों पुत्र नकुल और सहदेव सब सेनाओं तथा व्यूहके अग्र भागमें कवच बाँधकर खड़े हुए
agrataḥ sarvasainyānāṁ sthitā vyūhasya daṁśitāḥ | udhara rājā yudhiṣṭhiraḥ pāṇḍukumāro bhīmasenaḥ mādrīke dvau putrau nakulaḥ sahadevaś ca sarvasenāsu tathā vyūhasyāgra-bhāge kavacaṁ baddhvā tiṣṭhanti |
Sañjaya dijo: En la vanguardia de todos los ejércitos, al frente mismo de la formación de batalla, estaban los jefes plenamente armados. Allí se hallaban el rey Yudhiṣṭhira, el Pāṇḍava Bhīmasena y los dos hijos de Mādrī, Nakula y Sahadeva: ceñidas las corazas, ocuparon su puesto en el borde más adelantado del despliegue, dispuestos a sostener su deber en el choque inminente.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma in practice: leaders do not remain behind but take responsibility at the forefront, prepared and disciplined, placing duty and protection of their side above personal comfort.
Sañjaya reports the Pāṇḍava leaders’ positioning: Yudhiṣṭhira, Bhīma, and the twins Nakula and Sahadeva stand at the head of the battle-array, armored and ready, indicating the imminent engagement and the organized nature of the armies.