Shloka 34
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
कुडवं कुडवं सर्वे व्यभजन्त तपस्विन: । तदनन्तर एक दिन पुनः छठा काल आनेतक उन्होंने सेरभर जौका उपार्जन किया। उन तपस्वी ब्राह्मणोंने उस जौका सत्तू तैयार किया और जप तथा नैत्यिक नियम पूर्ण करके अग्निमें विधिपूर्वक आहुति देनेके पश्चात् वे सब लोग एक-एक कुडव अर्थात् एक-एक पाव सत्तू बाँटकर खानेके लिये उद्यत हुए ।। ३२-३३ $ ।। अथागच्छद् द्विज: कश्चिदतिथिभर्भुज्जतां तदा,वे भोजनके लिये अभी बैठे ही थे कि कोई ब्राह्मण अतिथि उनके यहाँ आ पहुँचा। उस अतिथिको आया देख वे मन-ही-मन बहुत प्रसन्न हुए। उस अतिथिको प्रणाम करके उन्होंने उससे कुशल-मंगल पूछा
kuḍavaṁ kuḍavaṁ sarve vyabhajanta tapasvinaḥ | tadanantaraṁ ekadinaṁ punaḥ ṣaṣṭhaḥ kālaḥ āne-tak tebhyaḥ serabhara-yavopārjanaṁ kṛtam | te tapasvino brāhmaṇāḥ tasya yavasya sattūṁ kṛtvā japaṁ ca nityika-niyamān pūrayitvā agnau vidhivat āhutīḥ hutvā paścāt te sarve ekaikaṁ kuḍavam—ekaikaṁ pāva-sattūṁ—bhaktum udyatā babhūvuḥ || athāgacchad dvijaḥ kaścid atithir bhoktum āsatāṁ tadā | te bhojanāya upaviṣṭā eva āsan yat, tadā kaścid brāhmaṇa-atithis teṣāṁ gṛham ājagāma | tam atithiṁ dṛṣṭvā te manasā paramānanditāḥ | taṁ praṇamya te tasya kuśala-maṅgalaṁ papracchuḥ ||
Dijo Nakula: Aquellos brahmanes ascetas repartieron su escasa ración de alimento: a cada uno le correspondió un kuḍava. Luego, pasado un tiempo, en otro día, apenas lograron reunir una pequeña cantidad de cebada. Con esa cebada prepararon sattū, harina tostada. Tras cumplir sus recitaciones diarias y sus observancias, y después de ofrecer debidamente las oblaciones en el fuego sagrado, estaban a punto de comer, cada cual con su única porción de un kuḍava. Justo cuando se habían sentado para la comida, llegó a su morada un brahmán huésped. Al verlo, se alegraron por dentro; lo saludaron con reverencia y le preguntaron por su bienestar.
नकुल उवाच