Shloka 78
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
धर्मको जाननेवाली गान्धारी अपने मनमें दुःखका बड़ा भारी बोझ ढो रही थी। उसने दुःखोंको मनमें ही दबा लिया और रोते हुए लोगोंसे कहा--'ऐसा न करो” ।। इतरास्तु स्त्रिय: सर्वा: कुन्त्या सह सुदुःखिता: । नेत्रारागतविक्लेदै: परिवार्य स्थिता5भवन्,कुन्तीके साथ कुरुकुलकी अन्य स्त्रियाँ भी अत्यन्त दुःखी हो नेत्रोंसे आँसू बहाती हुई उन्हें घेरकर खड़ी हो गयीं
itarās tu striyaḥ sarvāḥ kuntyā saha suduḥkhitāḥ | netrāragata-vikledaiḥ parivārya sthitā abhavan ||
Todas las demás mujeres, junto con Kuntī, quedaron abrumadas por el dolor. Con las lágrimas brotando y humedeciéndoles los ojos, se quedaron de pie rodeándola: una imagen de duelo compartido y de resistencia contenida ante una pérdida irreversible.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic restraint and solidarity in suffering: grief is acknowledged openly (tears, gathering around Kuntī) yet held within the bounds of composure and mutual support, emphasizing compassion and shared responsibility in times of loss.
In Vaiśampāyana’s narration, the Kuru women—already burdened by the devastation of the war—stand around Kuntī, weeping. The scene underscores a communal lament, with Gāndhārī and the others bearing an immense inner weight of sorrow.