Shloka 28
Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)
विदुरस्य शरीरं तु तथैव स्तब्धलोचनम् | वृक्षाश्रितं तदा राजा ददर्श गतचेतनम्,राजाने देखा, विदुरजीका शरीर पूर्ववत् वृक्षके सहारे खड़ा है। उनकी आँखें अब भी उसी तरह निन्निमिष हैं, किंतु अब उनके शरीरमें चेतना नहीं रह गयी है
vidurasya śarīraṃ tu tathaiva stabdhalocanam | vṛkṣāśritaṃ tadā rājā dadarśa gatacetanam ||
Vaiśaṃpāyana dijo: Entonces el rey vio el cuerpo de Vidura recostado contra un árbol: sus ojos, como antes, seguían fijos e inmóviles, sin parpadear; pero la conciencia vital ya se había marchado. La escena subraya el austero desenlace de la renuncia: un cuerpo sostenido en quietud, mientras el ser ya no está atado a él.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights vairāgya (detachment): the body may remain outwardly composed, but true release is the departure of consciousness from bodily identification. It points to the ethical ideal of renunciation after fulfilling worldly duties—accepting impermanence without clinging.
In the forest setting of the Āśramavāsika episode, the king comes upon Vidura and sees him standing/leaning against a tree with a fixed gaze. Although the posture appears unchanged, Vidura’s consciousness has departed—indicating his passing in an ascetic manner.