दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
गोप्रदानेन मिथ्या च ब्राह्मणेभ्यो महामखे । पुरा नृगश्न राजर्षि: कूकलासत्वमागत:
gopradānena mithyā ca brāhmaṇebhyo mahāmakhe | purā nṛgaś ca rājarṣiḥ kūkalāsatvam āgataḥ ||
Dijo Bhīṣma: Por un acto errado al donar vacas a los brahmanes en un gran sacrificio, el sabio real Nṛga, en tiempos antiguos, llegó a nacer como un lagarto. El episodio enseña que incluso un donante célebre debe ser escrupulosamente cuidadoso en el dāna: un error que perjudique o agrave al receptor—como entregar dos veces la misma vaca—puede acarrear una grave consecuencia kármica.
भीष्म उवाच
Dāna must be accurate and non-injurious: even an unintended mistake in a sacred gift—especially one that wrongs a recipient—can produce serious karmic results. Good intention does not fully cancel the ethical duty of carefulness and fairness.
Bhīṣma cites an ancient example: the royal sage Nṛga, though famed for generosity, once made an error while donating cows to Brahmins during a great sacrifice (apparently giving the same cow twice). Because of that fault, he later fell into the condition of a lizard.