Shloka 69
Aṣṭāvakra–Strī-saṃvāda: Dhṛti, hospitality, and a dispute on autonomy
न च शक्तो वारयितुं मनो5स्याथावसीदति । ततो धृति: समुत्पन्ना तस्य विप्रस्यथ धीमत:,वे अपने मनको रोक नहीं पाते थे। बलपूर्वक रोकनेपर उनका मन शिथिल होता जाता था। तदनन्तर उन बुद्धिमान् ब्राह्मणके हृदयमें किसी तरह धैर्य उत्पन्न हुआ
na ca śakto vārayituṁ mano ’syāthāvasīdati | tato dhṛtiḥ samutpannā tasya viprasyatha dhīmataḥ ||
Dijo Bhishma: No podía refrenar su propia mente; y cuando intentaba contenerla por la fuerza, su ánimo se volvía más flojo y abatido. Entonces, de algún modo, nació la firmeza en el corazón de aquel sabio brahmán—un giro desde el derrumbe interior hacia una resolución gobernada por sí mismo.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Mere force is often ineffective in mastering the mind; when coercion leads to inner collapse, one must cultivate dhṛti—steady, sustaining resolve—so that self-control becomes stable rather than strained.
Bhishma describes a wise Brahmin struggling to restrain his mind; repeated attempts make him despondent, but then a turning point occurs as dhṛti (steadfastness) arises within him, enabling renewed inner discipline.