Shloka 8
भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival
परमात्मा हृषीकेश: सर्वव्यापी महेश्वर: । न तस्मात् परमं भूतं त्रिषु लोकेषु किंचन,वे ही परमात्मा, इन्द्रियोंके प्रेरक और सर्वव्यापी महेश्वर हैं। तीनों लोकोंमें उनसे बढ़कर दूसरा कोई नहीं है
paramātmā hṛṣīkeśaḥ sarvavyāpī maheśvaraḥ | na tasmāt paramaṃ bhūtaṃ triṣu lokeṣu kiṃcana ||
El Señor declara: “El Ser Supremo es Hṛṣīkeśa, el regente interior de los sentidos, omnipresente y el Gran Señor. En los tres mundos no existe absolutamente nada más alto que Él”. En el plano ético, el verso funda el dharma en una única realidad suprema: el orden moral y la disciplina espiritual hallan su referencia última en el Señor omnipresente que dirige las facultades de los seres vivos.
ईश्वर उवाच
Educational Q&A
That the Supreme Self—identified as Hṛṣīkeśa and Maheśvara—is all-pervading and unsurpassed; therefore, ultimate authority for dharma and spiritual life rests in the highest Lord beyond whom nothing exists.
Īśvara speaks in a declarative, doctrinal mode, affirming His supreme status and cosmic pervasiveness, establishing a theological foundation for subsequent ethical or devotional instruction.