Previous Verse
Next Verse

Shloka 121

ज्येष्ठ-कनिष्ठ-धर्मः — Duties of Elders and Juniors

Anuśāsana-parva 108

शेषाणि चैव पानानि पानीयं चापि भोजने । भरतनन्दन! रातमें सत्तू खाना सर्वथा वर्जित है। अन्न-भोजनके पश्चात्‌ जो पीनेयोग्य पदार्थ और जल शेष रह जाते हैं, उनका भी त्याग कर देना चाहिये ।।

śeṣāṇi caiva pānāni pānīyaṃ cāpi bhojane | bharatanandana! rātrau sattu-khādanaṃ sarvathā varjitam | anna-bhojanake paścāt yo pīneyogya-padārthaḥ jalaṃ ca śiṣyate, tasya api tyāgaḥ kartavyaḥ || sauhityaṃ na ca kartavyaṃ rātrī na ca samācaret ||

Bhishma dijo: «Oh deleite de los Bharatas, comer sattu por la noche debe evitarse por completo. Después de la comida, toda sustancia bebible —e incluso el agua— que haya quedado debe ser abandonada. No debe uno entregarse a la saciedad plena, ni practicar tales cosas en la noche».

शेषाणिremaining, leftover
शेषाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootशेष
FormNeuter, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पानानिdrinks, potable items
पानानि:
Karta
TypeNoun
Rootपान
FormNeuter, Nominative, Plural
पानीयम्drinking-water, potable water
पानीयम्:
Karta
TypeNoun
Rootपानीय
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
भोजनेin/at the meal, during eating
भोजने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभोजन
FormNeuter, Locative, Singular
सौहित्यम्full satiety, overeating to fullness
सौहित्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसौहित्य
FormNeuter, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
कर्तव्यम्should be done (is to be done)
कर्तव्यम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formgerundive (तव्यत्), Neuter, Nominative, Singular, Passive (obligation)
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Locative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
समाचरेत्should practice/perform
समाचरेत्:
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर्
FormVidhi-lin (optative), Optative (injunctive sense: should), 3rd, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
Bharatanandana (Yudhiṣṭhira)
S
sattu
W
water (jala)
D
drinks (pānāni/pānīyam)