Shloka 15
Ādi Parva, Adhyāya 68 — Sarvadamana’s Childhood and Śakuntalā’s Claim at Court
भूयो धर्मपरैभविर्मुदितं जनमादिशत्,वे समुद्रके समान अक्षोभ्य और पृथ्वीके समान सहनशील थे। महाराज दुष्यन्तका सर्वत्र सम्मान था। उनके नगर तथा राष्ट्रके लोग सदा प्रसन्न रहते थे। वे अत्यन्त धर्मयुक्त भावनासे सदा प्रसन्न रहनेवाली प्रजाका शासन करते थे
Bhūyo dharmaparair muditaṁ janam ādiśat; sa samudravat samānaḥ akṣobhyaḥ pṛthivīvat sahanaśīlaḥ. Mahārāja Duṣyantasya sarvatra sammānaḥ āsīt. Tasya nagaraṁ ca rāṣṭraṁ ca sadā pramuditam āsīt. Sa atyanta-dharmayukta-bhāvanayā sadā pramuditāṁ prajāṁ pālayām āsa.
Dijo Vaiśampāyana: Una vez más gobernó a un pueblo entregado al dharma, manteniéndolo satisfecho. Como el océano era imperturbable, y como la tierra, paciente. El rey Duṣyanta era honrado en todas partes. Los habitantes de su ciudad y de su reino permanecían siempre alegres. Con una disposición hondamente justa, regía a un pueblo firme en el bienestar y alineado con el dharma.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical model of kingship: a ruler grounded in dharma maintains public happiness through steadiness (unshakable like the ocean) and patience (forbearing like the earth). Honor and social contentment arise from inner righteousness and protective governance of the prajā.
Vaiśampāyana describes King Duṣyanta’s rule: he governs a dharma-oriented populace, is widely respected, and keeps both city and kingdom consistently prosperous and cheerful through his righteous temperament and protective administration.