Shloka 38
Tapovana-praveśaḥ — The King’s Entry into the Sacred Grove and Vision of the Āśrama
न हामी भूतसत्त्वौधा: पन्नगा: सनगां महीम् | तदा धारयितुं शेकुः संक्रान्तां दानवैर्बलातू,दानवोंने बलपूर्वक जिसपर अधिकार कर लिया था, पर्वतों और वृक्षोंसहित उस पृथ्वीको उस समय कच्छप और दिग्गज आदिकी संगठित शक्तियाँ तथा शेषनाग भी धारण करनेमें समर्थ न हो सके। महीपाल! तब असुरोंके भारसे आतुर तथा भयसे पीड़ित हुई पृथ्वी सम्पूर्ण भूतोंक पितामह भगवान् ब्रह्माजीकी शरणमें उपस्थित हुई। ब्रह्मलोकमें जाकर पृथ्वीने उन लोकस्रष्टा अविनाशी देव भगवान् ब्रह्माजीका दर्शन किया, जिन्हें महाभाग देवता, द्विज और महर्षि घेरे हुए थे
na hīmī bhūtasattvauḍhāḥ pannagāḥ sanagā mahīm | tadā dhārayituṃ śekuḥ saṅkrāntāṃ dānavair balāt ||
Dijo Vaiśampāyana: Entonces, ni siquiera las poderosas huestes de seres—las serpientes (nāgas) y otros sostenes del mundo—junto con las montañas, pudieron sostener a la Tierra, pues había sido avasallada por la fuerza por los Dānavas. Abrumada por el peso de los asuras y estremecida por el miedo, la Tierra buscó refugio en Brahmā, el Pitāmaha, abuelo y padre de todos los seres, y se presentó ante él en Brahmaloka, en medio de la asamblea de dioses, sabios y “dos veces nacidos”.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When dominion is seized through force (balāt) and adharma, even the world’s natural supports fail; the proper response is to seek restoration of order through legitimate cosmic authority (Brahmā), emphasizing governance by dharma rather than coercion.
The Dānavas have forcibly taken control of the Earth, making her unbearably heavy; even powerful beings like the nāgas and the mountain-bearing supports cannot sustain her. Distressed, the Earth goes to Brahmaloka and appeals to Brahmā for protection and resolution.