Shloka 116
Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
धर्माद् युधिष्ठिरो जज्ञे मारुताच्च वृकोदर: । इन्द्रादू धनंजय: श्रीमान् सर्वशस्त्रभृतां वर:,युधिष्ठिर धर्मसे, भीमसेन वायुदेवतासे, सम्पूर्ण शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ श्रीमान् अर्जुन इन्द्रदेवसे तथा सुन्दर रूपवाले नकुल और सहदेव अभश्विनीकुमारोंसे उत्पन्न हुए थे। वे जुड़वें पैदा हुए थे। नकुल और सहदेव सदा गुरुजनोंकी सेवामें तत्पर रहते थे
dharmād yudhiṣṭhiro jajñe mārutāc ca vṛkodaraḥ | indrād dhanañjayaḥ śrīmān sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ ||
El pescador dijo: “De Dharma nació Yudhiṣṭhira; de Māruta (el dios del Viento) nació Vṛkodara (Bhīma); y de Indra nació el ilustre Dhanañjaya (Arjuna), el primero entre todos los que empuñan armas.” En este relato, el origen de los Pāṇḍavas se presenta como don divino: Yudhiṣṭhira encarna la rectitud, Bhīma la fuerza del aliento vital y del viento, y Arjuna la pujanza regia y la excelencia marcial asociadas a Indra, asentando sus capacidades éticas y heroicas en el orden cósmico.
दाश उवाच
Educational Q&A
The verse links each hero’s defining virtue to a divine source: Yudhiṣṭhira’s commitment to righteousness is grounded in Dharma, Bhīma’s power in the Wind-god, and Arjuna’s martial supremacy in Indra. It frames ethical authority and heroic capability as expressions of cosmic order rather than mere human accident.
A fisherman (dāśa) is recounting the births of the Pāṇḍava brothers, identifying their divine fathers and highlighting Arjuna’s preeminence among weapon-bearers. The passage functions as a genealogical and character-defining statement within the Adi Parva narrative.