Shloka 51
Aṃśāvataraṇa-kathana (Catalog of Divine/Asuric Portions in Human Births) — Chapter 61
अज्ञातमेकं राष्ट्रे च ततो वर्ष त्रयोदशम् | ततश्षतुर्दशे वर्षे याचमाना: स्वकं वसु,तब उसने शकुनिकी सहायतासे कपटपूर्ण जुएके द्वारा युधिष्ठिरको ठग लिया और उन्हें बारह वर्षतक वनमें और तेरहवें वर्ष एक राष्ट्रमें अज्ञात-रूपसे वास करनेके लिये भेज दिया। इसके बाद चौदहवें वर्षमें पाण्डवोंने लौटकर अपना राज्य और धन माँगा
ajñātam ekaṁ rāṣṭre ca tato varṣa trayodaśam | tataś caturdaśe varṣe yācamānāḥ svakaṁ vasu ||
Dijo Vaiśampāyana: Después de ello, debían vivir un año en ocultamiento dentro de un reino, completando así el decimotercer año. Luego, en el decimocuarto, los Pāṇḍavas regresaron y reclamaron de nuevo su propia riqueza y sus posesiones legítimas. El pasaje subraya que la pérdida obtenida por engaño no confiere legitimidad moral, sino que reaviva una reclamación fundada en el dharma y en el derecho de propiedad.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when power is seized through deceit, it lacks moral legitimacy; dharma supports the restoration of what is rightfully one’s own, pursued through a principled claim rather than surrender to injustice.
The text marks the completion of the Pāṇḍavas’ exile conditions: the thirteenth year is spent incognito in a kingdom, and in the fourteenth year they re-emerge to demand the return of their wealth and kingdom.