Shloka 23
Ananta-Śeṣa Tapas and the Bearing of the Earth (अनन्त-शेष-तपस् तथा महीधारणम्)
आवृण्वानं महाज्वालमर्चिर्भि: सर्वतो<5म्बरम् । दहन्तमिव तीक्ष्णांशुं चण्डवायुसमीरितम्,वह आग अपनी लपटोंसे वहाँके समस्त आकाशको आवृत किये हुए थी। उससे बड़ी ऊँची ज्वालाएँ उठ रही थीं। वह सूर्यमण्डलकी भाँति दाह उत्पन्न करती और प्रचण्ड वायुसे प्रेरित हो अधिकाधिक प्रज्वलित होती रहती थी
āvṛṇvānaṃ mahājvālam arcirbhis sarvato 'mbaraṃ | dahantam iva tīkṣṇāṃśuṃ caṇḍavāyu-samīritam ||
Dijo Śaunaka: Aquel gran fuego, ceñido de vastas llamas, parecía cubrir por completo el cielo en todas direcciones. Como el disco abrasador del sol, daba la impresión de consumirlo todo; y, azuzado por vientos feroces, se avivaba cada vez con mayor intensidad.
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse uses overwhelming natural imagery to convey how unchecked destructive forces—like fire intensified by violent winds—can rapidly expand beyond control, functioning as a warning-sign (nimitta) that calls for vigilance, restraint, and timely right action.
Śaunaka describes a terrifying blaze: flames rise high, the sky seems covered, and the fire burns like the sun, repeatedly intensified by strong winds—setting the scene with a sense of danger and portent.