Shloka 27
Indraprastha Prosperity and the Arjuna–Kṛṣṇa Yamunā Excursion (इन्द्रप्रस्थ-वैभवम् तथा यमुनाविहारः)
Devanagari script
तस्यां सुते समुत्पन्ने परिष्वज्य वराड़नाम् । आमन्त्रय नृपतिं तं॑ तु जगाम परिवर्तितुम्,उसके गर्भसे पुत्र उत्पन्न हो जानेपर उस सुन्दरीको हृदयसे लगाकर अर्जुनने विदा ली तथा राजा चित्रवाहनसे पूछकर वे पुनः तीर्थोमें भ्रमण करनेके लिये चल दिये
Transliteration
tasyāṃ sute samutpanne pariṣvajya varāṅganām | āmantarya nṛpatiṃ taṃ tu jagāma parivartitum ||
Translation
Dijo Vaiśampāyana: «Cuando ella dio a luz un hijo, Arjuna abrazó con afecto a aquella noble dama. Tras despedirse del rey Citravāhana con la cortesía debida, partió de nuevo y reanudó su peregrinación errante por los tīrthas, los vados sagrados».
Word by Word
तस्याम्in her
तस्याम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Locative, Singular
सुतेwhen/after the son (was)
सुते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Locative, Singular
समुत्पन्नेhaving been born/produced
समुत्पन्ने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसमुत्पन्न (सम्+उत्+√पद्/√पत् + क्त)
FormMasculine, Locative, Singular
परिष्वज्यhaving embraced
परिष्वज्य:
TypeVerb
Rootपरि+√स्वज्
FormAbsolutive (Gerund)
वराङ्गनाम्the beautiful woman
वराङ्गनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवराङ्गना
FormFeminine, Accusative, Singular
आमन्त्र्यhaving taken leave / having asked permission
आमन्त्र्य:
TypeVerb
Rootआ+√मन्त्र्
FormAbsolutive (Gerund)
नृपतिम्the king
नृपतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Accusative, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/and then
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
जगामwent
जगाम:
TypeVerb
Root√गम्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
परिवर्तितुम्to roam about / to wander
परिवर्तितुम्:
TypeVerb
Rootपरि+√वृत्
FormInfinitive (Tumun)
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaA
ArjunaC
CitravāhanaT
the noble lady (Ulūpī/Chitrāṅgadā contextually; here the princess-wife of Citravāhana)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes