Ādi Parva, Adhyāya 188 — Draupadī-Vivāha Dharma-Vicāra
Debate on the Legitimacy of One Wife for Five
(यथा नृपा: पाण्डवमाजिमध्ये त॑ प्राब्रवीच्चक्रधरो हलायुधम् । बल॑ विजाननू् पुरुषोत्तमस्तदा न कार्यमार्येण च सम्भ्रमस्त्वया ।। भीमानुजो योधयितु समर्थ एको हि पार्थ: ससुरासुरान् बहुन् । अल विजेतुं किमु मानुषान् नृपान् साहाय्यमस्मान् यदि सव्यसाची । स वाउछति सम प्रयताम वीर पराभव: पाण्डुसुते न चास्ति ।।) राजालोग रणभूमिमें पाण्डुपुत्र अर्जुनके प्रति अपना क्रोध जैसे प्रकट कर रहे थे, उसे सुनकर अर्जुनके बलको जानते हुए चक्रधारी पुरुषोत्तम भगवान् श्रीकृष्णने बलरामजीसे कहा--'भैया! आपको घबराना नहीं चाहिये। यदि बहुत-से देवता और असुर एकत्र हो जायूँ, तो भी भीमके छोटे भाई कुन्तीकुमार अर्जुन उन सबके साथ अकेले ही युद्ध करनेमें समर्थ हैं। फिर इन मानव-भूपालोंपर विजय पाना कौन बड़ी बात है। यदि सव्यसाची अर्जुन हमारी सहायता लेना चाहेंगे तो हम इसके लिये प्रयत्न करेंगे। वीरवर! मेरा विश्वास है कि पाण्डुपुत्र अर्जुनकी पराजय नहीं हो सकती।' तमब्रवीन्निर्जलतोयदाभो हलायुधो5नन्तरजं प्रतीत: । प्रीतो5स्मि दृष्टवा हि पितृष्वसारं पृथां विमुक्तां सह कौरवाग्रयै:,जलहीन मेघके समान गौरवर्णवाले हलधर (बलरामजी)-ने अपने छोटे भाई श्रीकृष्णकी बातपर विश्वास करके उनसे कहा--'भैया! कुरुकुलके श्रेष्ठ वीर पाण्डवोंसहित अपनी बुआ कुन्तीको लाक्षागृहसे बची हुई देखकर मुझे बड़ी प्रसन्नता हुई है”
vaiśampāyana uvāca |
yathā nṛpāḥ pāṇḍavam ājimadhye taṁ prābravīc cakradharo halāyudham |
balaṁ vijānan puruṣottamas tadā na kāryam āryeṇa ca sambhramas tvayā ||
bhīmānujo yodhayituṁ samartha eko hi pārthaḥ sasurāsurān bahūn |
alaṁ vijetuṁ kimu mānuṣān nṛpān sahāyyam asmān yadi savyasācī |
sa vāñchati sma samaprayatāma vīra parābhavaḥ pāṇḍusute na cāsti ||
tam abravīn nirjalatoyadābho halāyudho'nantarajaṁ pratītaḥ |
prīto'smi dṛṣṭvā hi pitṛṣvasāraṁ pṛthāṁ vimuktāṁ saha kauravāgryaiḥ ||
Dijo Vaiśampāyana: Mientras los reyes en el campo de batalla desahogaban su ira contra Arjuna, el Pāṇḍava, el Señor portador del disco—el Puruṣottama—, conociendo la fuerza de Arjuna, habló a Halāyudha (Balarāma): «Hermano noble, no te inquietes. Pārtha, el hermano menor de Bhīma, es capaz de combatir él solo aun si muchos dioses y asuras se reunieran; ¿cuánto más a estos reyes meramente humanos? Si el arquero ambidiestro Arjuna deseara nuestra ayuda, nos esforzaremos por dársela. Oh héroe, estoy convencido de que no puede haber derrota para el hijo de Pāṇḍu». Confiando en las palabras de su hermano menor, el claro de tez Balarāma, armado con el arado, como nube sin lluvia, respondió: «Hermano, me llena de gozo ver a nuestra tía paterna Pṛthā (Kuntī) liberada, junto con los más eminentes de los Kurus (los Pāṇḍavas), de la casa de laca».
वैशम्पायन उवाच