Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Ādi Parva, Adhyāya 180 — Svayaṃvara-Virodha and Pāṇḍava Parākrama

Draupadī Episode

अयं तिष्ठतु ते विप्र यदीच्छसि महोदधौ । मन्युजोग्निर्दहन्नापो लोका ह्यापोमया: स्मृता:,विप्रवर! यदि तुम्हारी इच्छा हो तो यह क्रोधाग्नि जलको जलाती हुई समुद्रमें स्थित रहे; क्योंकि सभी लोक जलके परिणाम माने गये हैं सर्वमेतद्‌ वसिष्ठस्य विदितं वै महामुने । रक्षसां च समुच्छेद एघ तात तपस्विनाम्‌ “महर्षे! तुम्हारे पितामह वसिष्ठजीको ये सब बातें विदित हैं। तात शक्तिनन्दन! तेजस्वी राक्षसोंक विनाशके लिये आयोजित इस यज्ञमें तुम भी निमित्तमात्र ही बने हो (वास्तवमें यह सब उन्हींके पूर्वकर्मोका फल है)। अतः अब इस यज्ञको छोड़ दो। तुम्हारा कल्याण हो, तुम्हारे इस सत्रकी समाप्ति हो जानी चाहिये”

Aurva uvāca: ayaṁ tiṣṭhatu te vipra yadīcchasi mahodadhau | manyu-jo 'gnir dahann āpo lokā hy āpomayāḥ smṛtāḥ || sarvam etad vasiṣṭhasya viditaṁ vai mahāmune | rakṣasāṁ ca samuccheda eṣa tāta tapasvinām ||

Dijo Aurva: «Oh brahmán, si así lo deseas, que este fuego nacido de la ira permanezca en el gran océano, abrasando las aguas; pues se recuerda que los mundos están constituidos de agua. Gran sabio, todo esto lo conoce bien Vasiṣṭha. Y tú, querido hijo de Śakti, este rito destinado al exterminio de los rākṣasas, para los ascetas, ya está determinado por causas anteriores; tú has sido sólo un instrumento. Por tanto, abandona este sacrificio; que te sea propicio, y que esta sesión llegue a su debido término».

अयम्this (one/thing)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
तिष्ठतुlet (it) stand/remain
तिष्ठतु:
TypeVerb
Rootस्था
FormImperative, Third, Singular, Parasmaipada
तेfor you / to you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
विप्रO brahmin
विप्र:
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Vocative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
इच्छसिyou desire
इच्छसि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
महा-उदधौin the great ocean
महा-उदधौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहोदधि
FormMasculine, Locative, Singular
मन्यु-योग्निःthe fire of wrath
मन्यु-योग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootमन्युयोग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
दहन्burning
दहन्:
TypeVerb
Rootदह्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
आपःthe waters
आपः:
Karma
TypeNoun
Rootअप्
FormFeminine, Accusative, Plural
लोकाःworlds
लोकाः:
Karta
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Nominative, Plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
आपो-मयाःmade of water
आपो-मयाः:
TypeAdjective
Rootआपोमय
FormMasculine, Nominative, Plural
स्मृताःare considered/remembered
स्मृताः:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
सर्वम्all (this)
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
वसिष्ठस्यof Vasiṣṭha
वसिष्ठस्य:
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
FormMasculine, Genitive, Singular
विदितम्known
विदितम्:
TypeVerb
Rootविद्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
महा-मुनेO great sage
महा-मुने:
TypeNoun
Rootमहामुनि
FormMasculine, Vocative, Singular
रक्षसाम्of the rākṣasas
रक्षसाम्:
TypeNoun
Rootरक्षस्
FormNeuter, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
समुच्छेदःcomplete destruction
समुच्छेदः:
Karta
TypeNoun
Rootसमुच्छेद
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis
एषः:
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तातO dear one / O son
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
तपस्विनाम्of the ascetics
तपस्विनाम्:
TypeNoun
Rootतपस्विन्
FormMasculine, Genitive, Plural

ऑर्व उवाच

A
Aurva (ऋषि और्व)
V
Vipra (a brahmin addressee)
M
Mahodadhi (the great ocean)
M
Manyu-ja Agni (wrath-born fire)
V
Vasiṣṭha
Ś
Śakti (implied via ‘Śakti-nandana’)
R
Rākṣasas
Y
Yajña/Satra (the sacrificial session)