Shloka 80
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
संग्रहे विग्रहे चैव यत्न: कार्योडनसूयता । उत्साहश्चापि यत्नेन कर्तव्यो भूतिमिच्छता,ऐश्वर्यकी इच्छा रखनेवाले राजाको दूसरोंके दोष न बताकर सदा आवश्यक सामग्रीके संग्रह और शत्रुओंके साथ विग्रह (युद्ध) करनेका प्रयत्न करते रहना चाहिये; साथ ही यत्नपूर्वक अपने उत्साहको बनाये रखना चाहिये
saṅgrahe vigrahe caiva yatnaḥ kāryo 'n asūyatā | utsāhaś cāpi yatnena kartavyo bhūtim icchatā ||
Dijo Kaṇika: «El rey que busca prosperidad y poder soberano debe, sin censurar ni envidiar a los demás, aplicarse sin cesar a dos disciplinas: la cuidadosa acumulación y administración de los recursos necesarios, y la disposición a enfrentar a los enemigos mediante un conflicto decisivo cuando sea preciso. Junto a ello, ha de sostener deliberadamente su propio ánimo e iniciativa, pues el éxito depende de una resolución mantenida.»
कणिक उवाच
Educational Q&A
A ruler seeking prosperity should combine prudent resource-management (saṅgraha) with strategic readiness for conflict (vigraha), while avoiding the habit of blaming others (anasūyatā) and consciously sustaining personal initiative and morale (utsāha).
In Kaṇika’s counsel on kingship and political conduct, he lays down practical principles for maintaining and expanding royal power: gather and secure necessities, confront enemies when needed, and keep one’s resolve strong—without wasting energy in censoriousness toward others.