Shloka 49
पाण्डोः श्राद्धं, सत्यवत्याः वनगमनम्, बाल्यस्पर्धा च
Pāṇḍu’s Śrāddha, Satyavatī’s Withdrawal, and Childhood Rivalry
रक्ष्यममाणो महाभूतै: सिद्धैश्व परमर्षिभि: । उवास स महाराज समेषु विषमेषु च,महाराज! उस समय महाभूत, सिद्ध और महर्षिगण उनकी रक्षा करते थे। वे ऊँची- नीची जमीनपर सो लेते थे। इन्द्रद्मम्मन सरोवरपर पहुँचकर तथा उसके बाद हंसकूटको लाँघते हुए वे शतशुंग पर्वतपर जा पहुँचे। जनमेजय! वहाँ वे तपस्वी-जीवन बिताते हुए भारी तपस्यामें संलग्न हो गये
vaiśampāyana uvāca |
rakṣyamāṇo mahābhūtaiḥ siddhaiś ca paramarṣibhiḥ |
uvāsa sa mahārāja sameṣu viṣameṣu ca ||
Vaiśampāyana dijo: Protegido por los grandes seres elementales, por los Siddhas y por los más altos videntes, él siguió viviendo—oh rey—reposando por igual en terreno llano y en suelo desigual. El pasaje subraya el ideal del asceta: sostenido no por el confort, sino por la firmeza, y resguardado por el orden moral-espiritual que se congrega en torno al tapas disciplinado.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Steadfast tapas and inner discipline make one independent of external comforts; such a life is portrayed as naturally supported by the wider moral-cosmic order (sages, Siddhas, and protective powers).
Vaiśampāyana describes a figure living austerely, sleeping wherever the ground allows—whether smooth or rough—while being protected by great beings, Siddhas, and eminent seers.