Shloka 86
Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna
The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura
वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! निषादके ऐसा कहनेपर गंगानन्दन देवद्रतने पिताके मनोरथको पूर्ण करनेके लिये सब राजाओंके सुनते-सुनते यह उचित उत्तर दिया -- ८५ ॥। इदं मे व्रतमादत्स्व सत्यं सत्यवतां वर । नैव जातो न वाजात ईदृशं वक्तुमुत्सहेत्,'सत्यवानोंमें श्रेष्ठ निघादराज! मेरी यह सच्ची प्रतिज्ञा सुनो और ग्रहण करो। ऐसी बात कह सकनेवाला कोई मनुष्य न अबतक पैदा हुआ है और न आगे पैदा होगा
vaiśampāyana uvāca—janamejaya! niṣādasyaivaṃ vacane gaṅgānandano devavrataḥ pituḥ manorathaṃ paripūrayituṃ sarvarājñāṃ śṛṇvatāṃ śṛṇvatām idaṃ yuktam uttaram uvāca— “idaṃ me vratam ādatsva satyaṃ satyavatāṃ vara; naiva jāto na vā jāta īdṛśaṃ vaktum utsahet.”
Dijo Vaiśampāyana: «¡Oh Janamejaya! Cuando el Niṣāda habló así, Devavrata, hijo del Ganges, deseoso de cumplir el anhelo de su padre, dio una respuesta adecuada ante todos los reyes: “Oh el mejor entre los veraces, escucha y acepta este voto mío—verdadero e inquebrantable. Ningún hombre ha nacido jamás, ni nacerá, que se atreva a pronunciar una promesa como ésta.”»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage elevates satya (truthfulness) and steadfastness in vows: Devavrata frames his pledge as an ethical act made publicly, binding himself to fulfill his father’s desire even at great personal cost, presenting integrity as a supreme royal virtue.
After the Niṣāda speaks, Devavrata (son of Gaṅgā) responds before an assembly of kings, declaring a remarkable vow and asking the Niṣāda—praised as ‘best among the truthful’—to accept it, emphasizing the unprecedented nature of such a pledge.