Shloka 164
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
यदाशओ्रौषं कालकेयास्ततस्ते पौलोमानो वरदानाच्च दृप्ता: | देवैरजेया निर्जिताश्चार्जुनेन तदा नाशंसे विजयाय संजय,जबसे मैंने सुना कि वरदानके प्रभावसे घमंडके नशेमें चूर कालकेय तथा पौलोम नामके असुरोंको, जिन्हें बड़े-बड़े देवता भी नहीं जीत सकते थे, अर्जुनने बात-की-बातमें पराजित कर दिया, तभीसे संजय! मैंने विजयकी आशा कभी नहीं की
yadāśrauṣaṁ kālakeyās tatas te paulomāno varadānāc ca dṛptāḥ | devair ajeyā nirjitāś cārjunena tadā nāśaṁse vijayāya sañjaya ||
Cuando oí que los demonios Kālakeya y Pauloma—envalentonados por el poder de su don y tenidos por invencibles incluso para los dioses—habían sido, sin embargo, derrotados con rapidez por Arjuna, desde ese instante, Sañjaya, ya no abrigué esperanza alguna de victoria. La noticia no trata sólo de fuerza: anuncia que el orgullo, aunque fortificado por favores divinos, se derrumba ante el valor disciplinado y la resolución justa.
Educational Q&A
Power gained through boons can breed arrogance, but pride is not invincibility; disciplined prowess and dharmic resolve can overturn even those deemed unconquerable.
The speaker tells Sañjaya that upon hearing Arjuna had defeated the Kālakeya and Pauloma demons—said to be unbeatable even by the gods—he abandoned hope of victory, taking Arjuna’s proven might as an ominous sign.