Adhyaya 9

Verse 1

अजानजस्वरूपं च ब्रूहि कृष्ण महामते / तदन्यांश्च क्रमेणेव वक्तुं कृष्ण त्वमर्हसि

Oh Kṛṣṇa, oh sapientísimo: explica la naturaleza del No Nacido, Ajāna; y luego, en el debido orden, también debes exponer los demás aspectos, oh Kṛṣṇa.

Verse 2

श्रीकृष्ण उवाच / अजानाख्या देवतास्तु तत्तद्देवकुले भवाः / अजानदेवतास्ता हि तेभ्योग्याः कर्मदेवताः

Dijo Śrī Kṛṣṇa: «Las deidades llamadas Ajāna surgen dentro de sus respectivos linajes divinos. En verdad, esas deidades Ajāna son las potencias rectoras de las acciones (deidades del karma), adecuadas y correspondientes a tales linajes.»

Verse 3

विराधश्चारुदेष्णश्च तथा चित्ररथस्तथा / धृतराष्ट्रः किशोरश्च हूहूर्हाहास्तथैव च

Virādha, Ārudeṣṇa y también Citraratha; Dhṛtarāṣṭra y Kiśora; y asimismo Hūhū y Hāhā: éstos son nombrados entre ellos.

Verse 4

विद्याधरश्चोग्रसेनो विश्वावसुपरावसू / चित्रसेनश्च गोपालो बलः पञ्चदश स्मृताः

Vidyādhara, Ugrasena, Viśvāvasu y Parāvasu; así como Citrasena, Gopāla y Bala: éstos son recordados como (parte de) los quince.

Verse 5

एवमाद्यश्च गन्धर्वाः शतसंख्याः खगेश्वर / अजानजसमा ज्ञेया मुक्तौ संसार एव च

Así, oh Señor de las Aves (Garuda), los Gandharvas primordiales deben entenderse como contados por centenas; y se sabe que son comparables a los Ajanajas, tanto en el estado de liberación como en la existencia mundana del saṃsāra.

Verse 6

अज्ञानजास्तु मे देवाः कर्मजेभ्यः शतावराः / घृताची मेनका रंभा उर्वशी च तिलोत्तमा

Pero las deidades que nacen de mi ignorancia son cien veces más numerosas que las nacidas del (recto) karma—como Ghṛtācī, Menakā, Rambhā, Urvaśī y Tilottamā.

Verse 7

सुकेतुः शबरी चैव मञ्जुघोषा च पिङ्गला / इत्यादिकं यक्षरत्नं सह संपरिकीर्तितम्

Suketu, Śabarī, Mañjughoṣā y Piṅgalā—junto con otros—son celebrados aquí en conjunto como Yakṣas, joyas resplandecientes.

Verse 8

अजानजसमा ह्येते कर्मजेभ्यः शतावराः / विश्वामित्रो वसिष्ठश्च नारदश्च्यवनस्तथा

En verdad, estos sabios son iguales al No Nacido (Brahmā) y son cien veces superiores a quienes nacen meramente de las acciones (karma). Entre ellos están Viśvāmitra, Vasiṣṭha, Nārada y también Cyavana.

Verse 9

उतथ्यश्च मुनिश्चैतान्द्राजपित्वा खगेश्वर / ऋषयश्च महात्मानो ह्यजानजसमाः स्मृताः

Oh señor de las aves, el sabio Utathya, tras exponer debidamente estos asuntos y linajes, es recordado entre los ṛṣis de gran alma como igual a los Ajanajas, los progenitores primordiales.

Verse 10

शतर्चिः कश्यपो ज्ञेयो मध्यमश्च पराशरः / पावमान्यः प्रगाथश्च क्षुद्रसूक्तश्च देवलः

Sabe que Śatarci es también llamado Kaśyapa; el que se nombra “Madhyama” (el Intermedio) es Parāśara; Pāvamānya es Pragātha; y Kṣudrasūkta es Devala.

Verse 11

गृत्समदो ह्यासुरिश्च भरद्वाजोथ मुद्गलः / उद्दालको ह्यृ शृङ्गः शङ्खः सत्यव्रतस्तथा

Gṛtsamāda, Āsuri, Bharadvāja y Mudgala; asimismo Uddālaka, Ṛśṛṅga, Śaṅkha y Satyavrata: éstos también cuentan entre los venerables ṛṣi mencionados en este pasaje.

Verse 12

सुयज्ञश्चैव बाभ्रव्यो माण्डूकश्चैव बाष्कलः / धर्माचार्यस्तथागस्त्यो दाल्भ्यो दार्ढ्यच्युतस्तथा

También estuvieron Suyajña, Bābhravya, Māṇḍūka y Bāṣkala; asimismo Dharmācārya, y también Agastya, Dālbhyā y Dārḍhyacyuta.

Verse 13

कवषो हरितः कण्वो विरूपो मुसलस्तथा / विष्णुवृद्धश्च आत्रेयः श्रीवत्सो वत्सलेत्यपि

También están Kavaṣa, Harita, Kaṇva, Virūpa y Musala; asimismo Viṣṇuvṛddha y Ātreya, y también Śrīvatsa y Vatsala.

Verse 14

भार्गवश्चाप्नवानश्च माण्डूकेयस्तथैव / मण्ड्कश्चैव जाबचलिः वीतिहव्यस्तथैव च

Bhārgava, Āpnavāna y Māṇḍūkeya igualmente; y también Maṇḍaka, Jābacali y Vītihavya.

Verse 15

गृत्समदः शौनकश्च इत्याद्या ऋषयः स्मृताः / एतेषां श्रवणादेव हरिः प्रीणाति सर्वदा

Gṛtsamada, Śaunaka y otros sabios semejantes son recordados por la tradición. Con sólo oír sus nombres, Hari (Viṣṇu) se complace siempre.

Verse 16

ब्रुवे द्व्यष्टसहस्रं च शृणु तार्क्ष्य मम स्त्रियः / अग्निपुत्रास्तु यद्द्व्यष्टसहस्रञ्च मम स्त्रियः / अजानजसमा ह्येता (ते) नात्र कार्या विचारणा

Lo declararé: escucha, oh Tārkṣya—mis esposas son dos mil veintiocho en número. Esas dos mil veintiocho esposas mías son, en verdad, hijas de Agni. Son puras e intachables, como “no nacidas y sin embargo nacidas”; por ello aquí no hace falta duda ni indagación alguna.

Verse 17

त्वष्टुः पुत्री कशेरूश्च तासां मध्ये गुणाधिका / तदनन्तरजान्वक्ष्ये शृणु सम्यक् खगेश्वर

Kaśerū es hija de Tvaṣṭṛ; y entre aquellas (mujeres), ella sobresale por sus virtudes. Ahora describiré a los nacidos después de ellas: escucha atentamente, oh señor de las aves (Garuda).

Verse 18

आजानेभ्यस्तु पितरः सप्तभ्योन्ये शतावराः / तथाधिका हि पितर इति वेदविदां मतम्

De los Ājānas surgen los Pitṛs (Padres ancestrales). De los siete (grupos) hay otros Pitṛs que se cuentan por centenas. En verdad, los Pitṛs son aún más numerosos que esto: tal es la opinión ponderada de quienes conocen el Veda.

Verse 19

तदनन्तराजान्वक्ष्ये शृणु त्वं द्विजसत्तम / अष्टाभ्यो देवगन्धर्वा अष्टोत्तरशतं विना

Ahora describiré a los reyes que siguen: escucha, oh el mejor de los dos veces nacidos. Los Gandharvas divinos son ciento ocho en número, sin contar a los ocho principales.

Verse 20

तेभ्यः शतगुणानन्दा देवप्रेष्यास्तु मुख्यतः / स्वमुकेनेव देवैश्च आज्ञाप्याः सर्वदा गणाः

En comparación con ellos, los emisarios divinos (devapreṣya) poseen una dicha cien veces mayor, siendo los principales entre tales órdenes; y sus huestes son siempre mandadas por los dioses, como si la orden brotara de la propia boca de los dioses.

Verse 21

आख्याता देवगन्धर्वास्तेभ्यस्ते च शतावराः / तेभ्यस्तु क्षितिपा ज्ञेया अवराश्च शतैर्गुणैः

Se declara que los Deva-Gandharvas son de un orden superior. Por debajo de ellos están los llamados Śatāvaras; y por debajo de éstos, los reyes de la tierra han de entenderse como inferiores—por cientos de grados en cualidades.

Verse 22

तेभ्यः शतगुणाज्ञेया मानुषेषूत्तमा गणाः / एवं प्रासंगिकानुक्त्वा प्रकृतं ह्यनुसराम्यहम् / एवं ब्रह्मादयो देवा लक्ष्म्याद्या अपि सर्वशः

En comparación con ellos, entre los humanos, los mejores grupos han de entenderse como cien veces (superiores). Habiendo mencionado así lo incidental, ahora prosigo con el asunto principal. De este modo han de comprenderse los dioses que comienzan con Brahmā, y asimismo todos los seres divinos que comienzan con Lakṣmī.

Verse 23

स्तुत्वा तूष्णीं स्थिताः सर्वे प्राञ्जलीकृत्य भो द्विज

Tras ofrecer alabanza, todos permanecieron en silencio, con las manos juntas en reverencia—oh, dos veces nacido (dvija).

Verse 24

तेषामायतनं दातुं मनसा समचिन्तयत्

Él meditó en su mente cómo otorgarles una morada apropiada.

Verse 25

इदं पवित्रमारोग्यं पुण्यं पापप्रणाशनम् / हरिप्रसादजनकं स्वरूपसुखसाधनम्

Esta observancia es purificadora y dadora de salud; es meritoria y destruye el pecado. Engendra la gracia de Hari (Viṣṇu) y se vuelve medio para el gozo del propio ser verdadero.

Verse 26

इदं तु स्तवनं विप्रा न पठन्तीह मानवाः / न शृण्वन्ति च ये नित्यं ते सर्वे चैव मायिनः

Pero, oh brahmanes, aquellos en este mundo que no recitan este himno ni lo escuchan de continuo—sabed que todos ellos están, en verdad, engañados por māyā.

Verse 27

नस्मरन्तोन्तरं नित्यं ये भुञ्जन्ति नराधमाः / तैर्भुक्ता सततं विष्ठा सदा क्रिमिशतैर्युता

Los más viles de los hombres, que comen habitualmente sin recordar en su interior a lo Divino—en el más allá comen excremento sin cesar, siempre infestado de cientos de gusanos.