Shloka 6
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
अस्पृशन्नपि विन्धयारे पुरुषः क्षीणकल्मषः / उभयोः शालयोः पार्श्वे सुधावापीतटद्वये
Transliteration
aspṛśannapi vindhayāre puruṣaḥ kṣīṇakalmaṣaḥ / ubhayoḥ śālayoḥ pārśve sudhāvāpītaṭadvaye
Translation
Aunque sin tocar, el hombre cruzó el paso de Vindhya, con las impurezas ya consumidas; junto a ambos salones (śālā), a la vera de las dos riberas del estanque de sudhā, el néctar sagrado.
Word by Word
अस्पृशन्touching (not)
अस्पृशन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तम्—शतृ-प्रत्ययान्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नकारान्त रूपम्
अपिeven/although
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अर्थे—‘even/although’
विन्ध्य-अरेO enemy of Vindhya
विन्ध्य-अरे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविन्ध्य (प्रातिपदिक) + अरि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘विन्ध्यस्य अरिः’; पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
क्षीण-कल्मषःwith sins diminished / purified
क्षीण-कल्मषः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षीण (कृदन्त/प्रातिपदिक) + कल्मष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘क्षीणं कल्मषं यस्य/यत्र’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifier) पुरुषस्य
उभयोःof both
उभयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्दः, षष्ठी (6th), द्विवचन; ‘of both’
शालयोःof the two halls/dwellings
शालयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन
पार्श्वेat the side/near
पार्श्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (location)
सुधा-वापी-तट-द्वयेon the pair of banks of the nectar-pond
सुधा-वापी-तट-द्वये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुधा (प्रातिपदिक) + वापी (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक)
Formसमासः (बहुपद-तत्पुरुष/षष्ठी-तत्पुरुष-श्रृङ्खला): ‘सुधायाः वाप्याः तटयोः द्वये’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण