Shloka 102
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
दक्षहस्तानामिकाग्रं धुनोति स्म महेश्वरी / तस्माद् धूतसटाजालः प्रज्वलल्लोचनत्रयः
Transliteration
dakṣahastānāmikāgraṃ dhunoti sma maheśvarī / tasmād dhūtasaṭājālaḥ prajvalallocanatrayaḥ
Translation
Maheśvarī sacudió la punta del dedo anular de su diestra; de allí se deshizo la maraña de su cabellera y sus tres ojos ardieron en resplandor.
Word by Word
दक्ष-हस्त-अनामिका-अग्रम्the tip of the right-hand ring finger
दक्ष-हस्त-अनामिका-अग्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक) + अनामिका (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (tip of the ring-finger of the right hand)
धुनोतिshakes
धुनोति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√धुन् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
स्मindeed/then (narrative)
स्म:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-कारक-अव्यय; भूतार्थ/वृत्त्यनुवादक (narrative particle indicating past/habit)
महेश्वरीMaheśvarī
महेश्वरी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; देवी-नाम
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (from that/therefrom)
धूत-सटा-जालःwith his mane-net shaken
धूत-सटा-जालः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधूत (कृदन्त, √धू) + सटा (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘धूतं सटाजालं यस्य’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, परन्तु रूपतः तत्पुरुष-समासः; (having) shaken mane-net
प्रज्वलत्-लोचन-त्रयःwhose three eyes were blazing
प्रज्वलत्-लोचन-त्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-√ज्वल् (कृदन्त) + लोचन (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘प्रज्वलन्ति लोचनानि (त्रीणि) यस्य’ इति बहुव्रीह्यर्थे; त्रय = three