Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Bhaṇḍāsurāhaṅkāra

The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War

अथ भण्डासुराज्ञप्तः कुटिलाक्षो महाबलः / शून्यकस्य पुरद्वारे प्रचीने समकल्पयत् / रक्षणार्थं दशाक्षौ हिण्युपेतं तालजङ्घकम्

atha bhaṇḍāsurājñaptaḥ kuṭilākṣo mahābalaḥ / śūnyakasya puradvāre pracīne samakalpayat / rakṣaṇārthaṃ daśākṣau hiṇyupetaṃ tālajaṅghakam

Entonces, por orden de Bhaṇḍāsura, el muy poderoso Kuṭilākṣa dispuso, para la defensa, en la puerta oriental de la ciudad de Śūnyaka, a Tālajaṅghaka acompañado de diez akṣauhiṇīs.

athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ/अनन्तर (then/now)
bhaṇḍa-asura-ājñaptaḥcommanded by Bhaṇḍāsura
bhaṇḍa-asura-ājñaptaḥ:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootbhaṇḍa (प्रातिपदिक) + asura (प्रातिपदिक) + ājñapta (कृदन्त; ā-√jñā आज्ञाने)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (‘भण्डासुरेण आज्ञप्तः’ = commanded by Bhaṇḍāsura)
kuṭila-akṣaḥKuṭilākṣa
kuṭila-akṣaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkuṭila (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (‘कुटिलाक्ष’ = one with crooked eyes; proper name)
mahā-balaḥvery powerful
mahā-balaḥ:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (‘greatly strong’)
śūnyakasyaof Śūnyaka
śūnyakasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootśūnyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
pura-dvāreat the city gate
pura-dvāre:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootpura (प्रातिपदिक) + dvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष (‘पुरस्य द्वारे’ = at the city-gate)
pracīnein the eastern (side)
pracīne:
Adhikarana (अधिकरण/Locative qualifier)
TypeAdjective
Rootpracīna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; दिशावाचक-विशेषण (‘eastern/previous’)
samakalpayathe stationed/arranged
samakalpayat:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootsam-√kḷp (धातु; कल्पने/विधाने)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘he arranged/posted’
rakṣaṇa-arthamfor protection
rakṣaṇa-artham:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeIndeclinable
Rootrakṣaṇa (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (‘for the purpose of protection’)
daśa-akṣauhiṇī-upetamaccompanied by ten akṣauhiṇīs
daśa-akṣauhiṇī-upetam:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootdaśa (संख्या) + akṣauhiṇī (प्रातिपदिक) + upeta (कृदन्त; upa-√i/√et गत्यर्थ ‘attended’)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (‘दशाक्षौहिण्या उपेतम्’ = accompanied by ten akṣauhiṇīs)
tālajaṅghakamTālajaṅghaka (a warrior/demon)
tālajaṅghakam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottāla (प्रातिपदिक) + jaṅghaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय/नामधेय (‘Tālajaṅghaka’ proper name)