Shloka 133
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
तदा भवत्यनावृष्टिः संतता शतवार्षिकी / तया यान्यल्पसाराणि सत्त्वानि वृथिवीतले
Transliteration
tadā bhavatyanāvṛṣṭiḥ saṃtatā śatavārṣikī / tayā yānyalpasārāṇi sattvāni vṛthivītale
Translation
Entonces sobreviene una sequía sin lluvias, continua por cien años. Por ella, los seres de poca fuerza que habitan la faz de la tierra se consumen.
Word by Word
तदाthen
तदा:
अधिकरण (Adhikaraṇa/locative sense: time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
भवतिoccurs/comes to be
भवति:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
अनावृष्टिःdrought; absence of rain
अनावृष्टिः:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootअनावृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (1st case), एकवचन
संतताcontinuous
संतता:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसंतत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifier) of अनावृष्टिः
शतवार्षिकीlasting a hundred years
शतवार्षिकी:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशत-वार्षिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समास (numeral compound) ‘शतं वर्षाणि’ → ‘lasting a hundred years’; विशेषण of अनावृष्टिः
तयाby that (drought)
तया:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; refers to अनावृष्टिः
यानिwhich (those)
यानि:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
अल्पसाराणिweak; of little substance
अल्पसाराणि:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअल्प-सार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारय-समास ‘अल्पः सारः’ (having little essence/strength); विशेषण of सत्त्वानि
सत्त्वानिbeings/creatures
सत्त्वानि:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
वृथिवीतलेon the surface of the earth
वृथिवीतले:
अधिकरण (Adhikaraṇa/location)
TypeNoun
Rootपृथिवी-तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी (7th/locative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध) ‘पृथिव्याः तलम्’