Shloka 37
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
मध्यगश्चामरावत्यां यदा भवति भास्करः / वैवस्वते संयमते उदयस्तत्र दृश्यते
Transliteration
madhyagaścāmarāvatyāṃ yadā bhavati bhāskaraḥ / vaivasvate saṃyamate udayastatra dṛśyate
Translation
Cuando Bhāskara se halla en el centro de Amarāvatī, en el reino de Saṃyama de Vaivasvata se contempla allí mismo su salida.
Word by Word
मध्य-गःbeing in the middle
मध्य-गः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक) + ग (कृदन्त, √गम् धातु)
Formतत्पुरुष-समास; ‘मध्ये गः’ इति; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन—विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
अमरावत्याम्in Amarāvatī
अमरावत्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमरावती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (Locative singular)
यदाwhen
यदा:
Kāla-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb) ‘when’
भवतिbecomes/is
भवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भास्करःthe Sun
भास्करः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nominative singular)
वैवस्वतेin Vaivasvata (Yama’s region)
वैवस्वते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (Locative singular) (place/realm of Vaivasvata/Yama)
संयमतेin Saṃyamana
संयमते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंयमत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (Locative singular) (Saṃyamana/realm of restraint)
उदयःrising
उदयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nominative singular)
तत्रthere
तत्र:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb) ‘there’
दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोग (passive) ‘is seen’