Adhyaya 5

Verse 1

इति ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यामभागे तृतीय उपोद्धातपादे जयाभिव्याहारो नाम चतुर्थो ऽध्यायः ऋषिरुवाच दैत्यानां दानवानां च गन्धर्वोरगरक्षसाम् / सर्पभूतापिशा चानां वसूनां पक्षिवीरुधाम्

Así, en el Mahāpurāṇa Brahmāṇḍa, proclamado por Vāyu, en la sección Madhyāma, en el tercer Upoddhāta-pāda, está el cuarto capítulo llamado “Jayābhivyāhāra”. Dijo el Ṛṣi: acerca de los Daitya y los Dānava, de los Gandharva, los Uraga y los Rākṣasa; de las serpientes, los bhūta y los piśāca; de los Vasu, y de las aves y las plantas.

Verse 2

उत्पत्तिं निधनं चैव विस्तारात्कथयस्व नः / एवमुक्तस्तदा सूतः प्रत्युवाचर्षिसत्तमम्

Cuéntanos con amplitud su origen y también su fin. Dicho esto, el Sūta respondió entonces al más excelso de los Ṛṣi.

Verse 3

सूत उवाच दितेः पुत्रद्वयं जज्ञे कन्या चैका महाबला / कश्यपस्यात्मजौ तौ तु सर्वेभ्यः पूर्वजौ स्मृतौ

Dijo Suta: De Diti nacieron dos hijos varones y también una hija de gran poder. Aquellos dos eran hijos de Kashyapa y son recordados como los más antiguos entre todos.

Verse 4

सौत्ये ऽहन्यतिरा त्रस्य कश्यपस्याश्वमेधिकाः / हिरण्यकशिपुर्नाम प्रथितं पृथगासनम्

En el día del rito de Suta, mientras se celebraban los actos del Aśvamedha de Kashyapa, apareció un asiento aparte, célebre con el nombre de Hiranyakashipu.

Verse 5

दित्या गर्भाद्विनिः सृत्य तत्रासीनः समन्ततः / हिरण्य कशिपुस्तस्मात् कर्मणा तेन स समृतः

Al salir del vientre de Diti, se sentó allí mirando en todas direcciones; por ese acto fue recordado con el nombre de Hiranyakashipu.

Verse 6

ऋषय ऊचुः हिरण्यकशिपोर्जन्म नाम चैव महात्मनः / प्रभावं चैव दैत्यस्य विस्ताराद्ब्रूहि नः प्रभो

Los rishis dijeron: Oh Señor, cuéntanos con amplitud el nacimiento del magnánimo Hiranyakashipu, su nombre y también el poder de ese daitya.

Verse 7

सूत उवाच कश्यपस्याश्वमेधो ऽभूत्पुण्ये वै पुष्करे तदा / ऋषिभिदेंवताभिश्च गन्धर्वैरुपशोभितः

Dijo Suta: Entonces, en el sagrado Pushkara, tuvo lugar el Aśvamedha de Kashyapa, embellecido por rishis, deidades y gandharvas.

Verse 8

उत्सृष्टे स्वे च विधिना आख्यानादौ यथाविधि / आसनान्युपकॢप्तानि सौवर्णानि तु पञ्च वै

Cumplido el rito propio al inicio del relato según la norma, fueron dispuestos cinco asientos de oro.

Verse 9

कुलस्पदापि? त्रीण्यत्र कूर्चः फलकमेव च / मुख्यर्त्विजस्तु चत्वारस्तेषां तान्युपकल्पयन्

Aquí había tres lugares del linaje, además de un kūrca y una tabla; para los cuatro sacerdotes principales se dispuso todo ello.

Verse 10

कॢप्त तत्रासनं चैकं होतुरर्थे हिरण्यम् / निषसाद सगर्भो ऽत्र तत्रासीनः शशंस च

Allí se dispuso un asiento de oro para el hotṛ; Sagarbha se sentó y, ya asentado, entonó la recitación de alabanza.

Verse 11

आख्यानमानुपूर्व्येण महर्षिः कश्यपो यथा / तं दृष्ट्वा ऋषयस्तस्य नाम कुर्वन्ति वर्द्धितम्

Tal como el gran rishi Kaśyapa narró el relato en su debido orden; al verlo, los sabios acrecentaron y ennoblecieron su nombre.

Verse 12

हिरण्यकशिपुस्तस्मात्कर्मणा तेन स स्मृतः / हिरण्यक्षो ऽनुजस्तस्य सिंहिका तस्य चानुजा

Por esa acción fue recordado como ‘Hiraṇyakaśipu’; su hermano menor fue ‘Hiraṇyākṣa’, y su hermana menor ‘Siṃhikā’.

Verse 13

राहोः सा जननी देवी विप्र चित्तेः परिग्रहः / हिरण्यकशिपुर्दैत्यश्चचार परमं तपः

Aquella Diosa fue la madre de Rahu, consorte de Vipracitta; y el daitya Hiranyakasipu practicó la más alta austeridad.

Verse 14

शतं वर्षसहस्राणां निराहारो ह्यधःशिराः / वरयामास ब्रह्माणं तुष्टं दैत्यो वरेण तु

Durante cien mil años, ayunó sin alimento, con la cabeza hacia abajo; luego el daitya solicitó un don a Brahmā, ya complacido.

Verse 15

सर्वामरत्वमवधं सर्वभूतेभ्य एव हि / योगद्देवान् विनिर्जित्य सर्वदेवत्वमास्थितः

Pidió una inmortalidad total, invulnerable ante todos los seres; y, por el poder del yoga, venció a los dioses y asumió la condición de señorío divino sobre todos.

Verse 16

कारये ऽहमिहैश्वर्यं बलवीर्यसमन्वितः / दानवास्त्वसुराश्चैव देवाश्च सह चारणैः

Yo estableceré aquí la soberanía, dotado de fuerza y valor; los dānava, los asura y aun los dioses con los cāraṇa (quedarán sometidos).

Verse 17

भवन्तु वशगाः सर्वे मत्समीपानुभोजनाः / आर्द्रशुष्कैरवध्यश्च दिवा रात्रौ तथैव च / एवमुक्तस्तदा ब्रह्मानुजज्ञे सांतरं वरम्

Que todos queden bajo mi dominio y gocen en mi cercanía; que yo sea invulnerable a lo húmedo y a lo seco, tanto de día como de noche—dicho esto, Brahmā concedió un don con límites.

Verse 18

ब्रह्मोवाच / महानयं वरस्तात वृतो दितिसुत त्वया / एही दानीं प्रतिज्ञानं भविष्यत्येवमेव तु

Brahmá dijo: “Oh hijo de Diti, has escogido un don grandioso. Ven ahora; tu voto se cumplirá exactamente así.”

Verse 19

दत्त्वा चाभिमतं तस्मै तत्रेवान्तरधादथ / सो ऽपि दैत्यस्तदा सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम्

Tras concederle el don deseado, Brahmá se desvaneció allí mismo. Entonces aquel daitya contempló el universo entero, lo inmóvil y lo móvil.

Verse 20

महिम्ना व्याप्य संतस्थे बहुमूर्त्तिरमित्रजित् / स एव तपति व्योम्नि चन्द्रसूर्यत्वमास्थितः

Aquel vencedor de enemigos, de múltiples formas, con su grandeza lo impregnó todo y quedó establecido. Él mismo resplandece en el cielo, asumiendo la condición de luna y sol.

Verse 21

स एव वायुर्भूत्वा च ववौ जगति सर्वदा / स गोपालो ऽविपालश्च कर्षकश्च स एव ह

Él mismo, hecho viento, sopló siempre en el mundo. Él es Gopāla, él es pastor de ganado, y él mismo es también el labrador.

Verse 22

स ज्ञाता सर्वलोकेषु मन्त्रव्याख्याकरस्तथा / नेता गोप्ता गोपयिता दीक्षितो याजकः स तु

Es conocido en todos los mundos y es intérprete de los mantras. Él es guía, protector, guardián de lo secreto, iniciado por dīkṣā y sacerdote del sacrificio.

Verse 23

तस्य देवाः सुराः सर्वे तदासन्सोमपायिनः / एवंप्रभावो दैत्यो ऽसावतो भूयो निबोधत

Entonces todos los devas y los suras se hicieron bebedores del soma. Tal era el poder de aquel daitya; escuchad, pues, lo que sigue.

Verse 24

तस्मै सर्वे नमस्कारं कुर्वन्तीज्यः स एव च / हिरण्यकशिपोर्दैत्यैः श्लोको गीतः पुरा त्विह

Todos le rendían reverencia; él mismo era digno de culto. Aquí se recita el antiguo verso que antaño cantaron los daityas de Hiranyakasipu.

Verse 25

हिरण्यकशिपू राजा यां यामाशां निरैक्षत / तस्यै तस्यै तदा देवा नमश्चक्रुर्महर्षिभिः

Hiranyakashipu, el rey, mirase hacia la dirección que mirase, en esa misma dirección los devas, junto con los grandes rishis, le rendían homenaje.

Verse 26

तस्यासीन्नरसिंहस्तु मृत्युर्विष्णुः पुरा किल / नरात्तु यस्माज्जन्मास्य नरमूर्त्तिश्च यत्प्रभुः

Se dice desde antiguo que, para él, Vishnu mismo fue la Muerte al manifestarse como Narasimha. Pues su nacimiento fue de ‘nara’, y la forma del Señor era también humana.

Verse 27

तस्मात्स नरसिंहो वै गीयते वेदवादिभिः / सागरस्य च वेलायामुच्छ्रित स्तपसो विभुः

Por eso los recitadores del Veda cantan a Narasimha. El Señor omnipotente, elevado por la ascesis, resplandeció en la ribera del océano.

Verse 28

शरीरं तस्य देवस्य ह्यासीद्देवमयं प्रभो / नाम्ना सुदर्शनं चैव विश्रुतश्च महाबलः

El cuerpo de ese dios era ciertamente divino, oh Señor; era conocido por el nombre de Sudarshana y poseía gran fuerza.

Verse 29

ततः स बाहुयुद्धेन दैत्येन्द्रं तं महाबलम् / नखैर्बिभद संक्रुद्धो नार्द्राः शुष्का नखा इति

Entonces, enfurecido, desgarró a ese poderoso rey de los demonios en combate cuerpo a cuerpo con sus uñas, pues las uñas no son ni húmedas ni secas.

Verse 30

हिरण्याक्षसुताः पञ्च विक्रान्ताः सुमहाबलाः / शंबरः शकुनिश्चैव कालनाभस्तथैव च

Hiranyaksha tuvo cinco hijos valientes y sumamente poderosos: Shambara, Shakuni y también Kalanabha.

Verse 31

महानाभः सुविक्रान्तो सुत संतापनस्तथा / हिरण्यक्षसुता ह्येते देवैरपि दुरासदाः

Mahanabha el muy valiente, y el hijo Santapana. Estos hijos de Hiranyaksha eran inexpugnables incluso para los dioses.

Verse 32

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च दैतेयाः सगणाः स्मृताः / स शतानि सहस्राणि निहतास्तारकामये

Sus hijos y nietos, los Daityas junto con sus tropas, que se contaban por cientos y miles, fueron muertos en la guerra de Tarakamaya.

Verse 33

हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारः सुमहाबलाः / प्रह्लादः पूर्वजस्तेषामनुह्ना दस्तथापरः

Hiranyakasipu tuvo cuatro hijos de grandísima fuerza; entre ellos, Prahlada era el primogénito, y después vinieron Anuhlada y Da, y otros más.

Verse 34

संह्रादश्चैव ह्रादश्च ह्रादपुत्रौ निबोधत / सुंदो निसुन्दश्च तथा ह्रादपुतौ बभूवतुः

Samhrada y Hrada—sabed que Hrada tuvo dos hijos, llamados Sunda y Nisunda.

Verse 35

ब्रह्यघ्नौ तौ महावीरौ मूकस्तु ह्राददायकः / मारीचः सुन्दपुत्रस्तु ताडकायामजायत

Aquellos dos (Sunda y Nisunda) fueron grandes héroes culpables de brahmahatyā; Muka era el servidor de Hrada. Y Maricha, hijo de Sunda, nació de Tādakā.

Verse 36

दण्डके निहतः सो ऽथ राघवेण बलीयसा / मूको विनिहतश्चापि कैराते सव्यसाचिना

Él (Maricha) fue abatido en el bosque de Dandaka por el poderoso Raghava (Śrī Rāma); y Muka también fue aniquilado en la tierra de los Kiratas por Savyasācin (Arjuna).

Verse 37

संह्रादस्य तु दैत्यस्य निवातकवचाः कुले / उत्पन्ना महता चैव तपसा भाविताः स्वयम्

En el linaje del daitya Samhrada nacieron los Nivatakavaca, forjados por una gran ascesis y fortalecidos por sí mismos.

Verse 38

अरयो देवतानां ते जंभस्य शतदुन्दुभिः / तथा दक्षो सुरश्चण्डश्चत्वारो देत्यनायकाः

Ellos fueron enemigos de los Devas: Śatadundubhi de Jambha; y también Dakṣa y Suracaṇḍa, cuatro caudillos Daitya.

Verse 39

बाष्कलस्य सुता ह्येते काल नेमेः सुताञ्छृणु / ब्रह्मजित्क्रतुजिच्चैव देवान्तकनरान्तकौ

Estos son hijos de Bāṣkala; escucha ahora a los hijos de Kālanemi: Brahmajit, Kratujit, y Devāntaka y Narāntaka.

Verse 40

कालनेमिसुता ह्येते शभोस्तु शृणुत प्रजाः / राजाजश्चैव गोमश्च शंभोः पुत्रौ प्रकीर्त्तितौ

Estos son hijos de Kālanemi; oh gentes, escuchad los de Śabha: Rājāja y Goma, proclamados hijos de Śambhu.

Verse 41

विरोजनस्य पुत्रश्च बलिरेकः प्रतापवान् / बलेः पुत्रशतं जज्ञे राजानः सर्व एव ते

Bali, hijo de Virocana, fue un solo héroe de gran poder; de Bali nacieron cien hijos, y todos ellos fueron reyes.

Verse 42

तेषां प्रधानाश्चत्वारो विक्रान्ताः सुमहाबलाः / सहस्रबाहुः श्रेष्ठो ऽभूद्बाणो राजा प्रतापवान्

Entre ellos hubo cuatro principales, valerosos y de fuerza inmensa; Sahasrabāhu fue el más excelso, y el rey Bāṇa también fue de gran esplendor.

Verse 43

कुंभगर्त्तो दयो भोजः कुञ्चिरित्येवमा दयः / शकुनी पूतना चैव कन्ये द्वे तु बलेः स्मृते

Kumbhagarta, Daya, Bhoja y Kuncir: así se nombran los Daya. También Sakunī y Pūtanā; y se recuerdan dos doncellas, hijas de Bali.

Verse 44

बलेः पुत्राश्च पौत्राश्च शतशो ऽथ सहस्रशः / बालेया नाम विख्याता गणा विक्रान्तपौरुषाः

Los hijos y los nietos de Bali eran cientos, y luego miles. Eran conocidos como los ‘Baleya’, huestes de varonil bravura y gran arrojo.

Verse 45

बाणस्य चैन्द्रधन्वा तु लोहिन्यामुदपद्यत / दितिर्विहितपुत्रा वै तोषयामास कश्यपम्

De Bana nació Aindradhanva, engendrado en Lohinī. Diti, colmada de hijos según lo dispuesto, complació al sabio Kaśyapa.

Verse 46

तां कश्यपः प्रसन्नात्मा सम्यगाराधितस्त्वथ / वरेण छन्दयामास सा च वव्रे वरं तत

Entonces Kaśyapa, de ánimo complacido por la debida adoración, la invitó a escoger un don; y ella eligió un solo favor.

Verse 47

अथ तस्यै वरं प्रादात्प्रार्थितो भगवान्पुनः / उक्ते वरे तु मा तुष्टा दितिस्तं समभाषत

Luego, al serle suplicado, el Bienaventurado le concedió un don. Pero aun dicho el favor, Diti no quedó satisfecha y le habló de nuevo.

Verse 48

मारीचं कण्यपं देवी भर्त्तारं प्राञ्जलिस्तदा / हतपुत्रास्मि भगवन्नादित्यैस्तव सूनुभिः

Entonces la diosa Diti, con las manos juntas, dijo a su esposo Marichi Káshyapa: «Oh Bhagaván, tus hijos, los Adityas, han dado muerte a mis hijos; he quedado privada de descendencia».

Verse 49

शक्रहन्तारमिच्छमि पुत्रं दीर्घतपो ऽर्जितम् / साहं तपश्चरिष्यामि गर्भमाधातुमर्हसि

«Deseo un hijo, conquistado por larga ascesis, que sea el matador de Shakra (Indra). Yo practicaré austeridades; concédeme, pues, concebir en mi seno».

Verse 50

पुत्रमिन्द्रवधे युक्तं त्वं मै वै दातुमर्हसि / तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा मारीचः कश्यपस्तदा

«Debes concederme un hijo apto para dar muerte a Indra.» Al oír sus palabras, entonces Marichi Káshyapa…

Verse 51

प्रत्युवाच महातेजा दितिं परमदुः खितः / एवं भवतु गर्भे तु शुचिर्भव तपोधने

Entonces Marichi Káshyapa, de gran esplendor y hondamente afligido, respondió a Diti: «Sea así; pero, oh tesoro de austeridad, mantente pura durante la gestación».

Verse 52

जनयिष्यसि पुत्रं त्वं शक्रहन्तारमाहवे / पूर्णं वर्षसहस्रं तु शुचिर्यदि भविष्यसि

«Si permaneces pura durante un millar completo de años, engendrarás un hijo que, en la batalla, dará muerte a Shakra (Indra)».

Verse 53

पुत्रं त्रिलोकप्रवरं मन्मथं जनयिष्यसि / एवमुक्त्वा महातेजास्तथा समभावत्तदा

Darás a luz al hijo más excelso de los tres mundos, a Manmatha. Dicho esto, el gran sabio de inmenso fulgor quedó entonces en serena ecuanimidad.

Verse 54

तामालभ्य स्वभवनं जगाम भगवानृषिः / गते भर्त्तरि सा देवी दितिः परमहर्षिता

Tras tocarla en señal de bendición, el venerable rishi regresó a su morada. Cuando el esposo partió, la diosa Diti se colmó de suprema alegría.

Verse 55

कुशप्लवनमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम् / शक्रस्तु समुपश्रुत्य संवादं तं तयोः प्रभुः

Al llegar al bosque de Kuśaplavan, ella practicó una austeridad sumamente severa. Entretanto, Śakra, el soberano, oyó el diálogo de ambos.

Verse 56

कुशप्लवनमागम्य दितिं वाक्यमभाषत / शुश्रूषां ते करिष्यामि मानुज्ञां दातुमर्हसि

Al llegar a Kuśaplavan, le dijo a Diti: «Te serviré con devoción; concédeme tu permiso».

Verse 57

समिधश्चाहरिष्यामि पुष्पाणि च फलानि च / यथा त्वं मन्यसे वत्स सुश्रूषाभिरतो भव

También traeré leña ritual (samidh), flores y frutos. Como tú lo dispongas, oh vatsa, permanece dedicado al servicio.

Verse 58

सर्वकर्मसु निष्णात आत्मनो हितमाचर / वरं श्रुत्वा तु त द्वाक्यं मातुः शक्रः प्रहर्षितः

Sé diestro en todas las obras y practica lo que es para tu propio bien. Al oír la excelsa palabra de su madre, Śakra se llenó de júbilo.

Verse 59

शुश्रूषाभिरतो भूत्वा कलुषेणान्तरात्मना / शुश्रूषते तु तां शक्रः सर्वकालमनुव्रतः

Dedicado al servicio, aunque con el ánimo interior manchado, Śakra la atendía en todo tiempo, fiel a su voto.

Verse 60

फलपुष्पाण्युपादाय समिधश्च दृढव्रतः / गात्रसंवाहनं काले श्रमापनयने तथा

Con voto firme, traía frutos, flores y leña ritual; y a su debido tiempo masajeaba el cuerpo para disipar el cansancio.

Verse 61

शक्रः सर्वेषु कालेषु दितिं परिचचार ह / किञ्चिच्छिष्टे व्रते देवी तुष्टा शक्रमुवाच ह

Śakra atendió a Diti en todo tiempo. Cuando quedaba poco del voto, la Diosa, complacida, habló a Śakra.

Verse 62

प्रतीताहं ते सुरश्रेष्ठ दशवर्षाणि पुत्रक / अवशिष्ठानि भद्रं ते भ्रातरं द्रक्ष्यसे ततः

Oh, el mejor entre los dioses, hijo mío: durante diez años he estado complacida contigo. Que te sea propicio; cuando se cumpla lo que resta, entonces verás a tu hermano.

Verse 63

तमहं त्वत्कृते पुत्र सह धास्ये जयैषिणम् / त्रैलोक्यविजयं पुत्र भोक्ष्यसे सह तेन वै

¡Oh hijo! Por ti llevaré conmigo a aquel que ansía la victoria; y tú, hijo mío, junto a él gozarás ciertamente del triunfo sobre los tres mundos.

Verse 64

नाहं पुत्राभिजानामि मद्भक्तिगतमानसम् / एवमुक्त्वा दितिः शक्रं मध्यं प्राप्ते दिवाकरे

No reconozco, oh hijo, a un hijo cuya mente esté absorta en mi devoción. Dicho esto, cuando el sol llegó al mediodía, Diti habló a Śakra.

Verse 65

निद्रयापहृता दवी शिरः कृत्वा तु जानुनि / केशान्कृत्वा तु पादस्थान्सा सुष्वाप च देवता

Vencida por el sueño, la diosa puso la cabeza sobre las rodillas, dejó caer los cabellos hacia los pies, y aquella deidad se durmió.

Verse 66

अधस्ताद्यत्तु नाभेर्वै सर्वं तदशुचि स्मृतम् / ततस्तामशुचिं ज्ञात्वा सोंतरं तदमन्यत

Todo lo que está por debajo del ombligo se tiene por impuro. Al conocer esa impureza, él pensó entonces en otra vía para entrar dentro.

Verse 67

दृष्ट्वा तु कारणं सर्वं तस्य बुद्धिरजायत / गर्भं निहन्तु वै देव्या स हि दोषो ऽत्र दृश्यते

Al ver toda la causa, nació en él este pensamiento: «He de destruir el vientre de la diosa, pues aquí se manifiesta la falta».

Verse 68

ततो विवेश दित्या वै ह्युपस्थेनोदरं वृषा / प्रविश्य चापि तं दृष्ट्वा गभमिन्द्रो महौजसम्

Entonces Indra entró en el vientre de Diti. Al entrar, vio aquel feto de gran resplandor y energía.

Verse 69

भीतस्तं सप्तधा गभ बिभेद रिपुमात्मनः / म गर्भो भिद्यमानस्तु वज्रणशतपर्वणा

Atemorizado, dividió aquel feto, su propio enemigo, en siete partes. El feto fue desgarrado por el Vajra de cien articulaciones.

Verse 70

रुरोद सुस्वरं भीमं वेपमानः पुनः पुनः / मारोद मारोद इति गर्भं शक्रो ऽभ्यभाषत

Lloró con un sonido fuerte y terrible, temblando una y otra vez. 'Ma roda' (No llores), 'Ma roda', dijo Indra al feto.

Verse 71

तं गर्भं सप्तधा कृत्वा ह्येकैकं सप्तधा पुनः / कुलिशेन बिभेदेन्द्रस्ततो दितिरबुध्यता

Habiendo dividido ese feto en siete partes, y cada una de ellas en siete nuevamente, Indra las cortó con el rayo. Entonces Diti despertó.

Verse 72

न हन्तव्यो न हन्तव्य इत्येवं दितिरब्रवीत् / निष्पपात ततो वज्री मातुर्वचनगौरवात्

'No mates, no mates', así habló Diti. Entonces, por respeto a las palabras de su madre, el portador del Vajra salió.

Verse 73

प्राञ्जलिर्वज्रसहितो दितिं शक्रो ऽभ्यभाषत / अशुचिर्देवि सुप्तासि पादयोर्गतमूर्द्धजा

Con las manos juntas y el vajra en la mano, Śakra habló a Diti: “Oh Diosa, estás impura; duermes y tu cabellera ha caído hacia tus pies.”

Verse 74

तदं तरमनुप्राप्य गर्भं हेतारमाहवे / भिन्नवानहमेतं ते बहुधा क्षन्तुमर्हसि

Aprovechando aquel instante, me acerqué al vientre que era causa de la guerra y lo desgarré en muchas partes; debes perdonarme una y otra vez.

Verse 75

तस्मिंस्तु विफले गर्भे दितिः परमदुःखिता / सहस्राक्षं दुराधर्षं वाक्यं सानुनयाब्रवीत्

Cuando aquel embarazo quedó frustrado, Diti se afligió profundamente; entonces, con súplica, dirigió estas palabras al invencible de los mil ojos.

Verse 76

ममापराधाद्गर्भो ऽयं यदि ते विफलीकृतः / नापराधो ऽस्ति देवेश तव पुत्र महाबल

Si por mi falta este embarazo tuyo ha quedado frustrado, oh Señor de los dioses, oh hijo de gran poder, no hay culpa en ti.

Verse 77

शत्रोर्वधे न दोषो ऽस्ति भेतव्यं न च ते विभो / प्रियं तु कृतमिच्छामि श्रेयो गर्भस्य मे कुतः

En la muerte del enemigo no hay culpa, oh Poderoso, y no debes temer; pero deseo que lo que has hecho sea grato—¿dónde queda entonces el bien de mi vientre?

Verse 78

भवन्तु मम पुत्राणां सप्त स्थानानि वै दिवि / वातस्कन्धानिमान्सप्त चरन्तु मम पुत्रकाः

Que mis hijos tengan, en verdad, siete moradas en el cielo. Que mis hijos recorran estos siete grupos de vientos sagrados.

Verse 79

मरुतस्ते तु विख्याता गतास्ते सप्तसप्तकाः / पृथिव्यां प्रथमस्कन्धो द्वितीयश्चापि भास्करे

Ellos fueron célebres como los Marut; partieron en grupos de siete en siete. El primer skandha está en la Tierra, y el segundo en Bhāskara (el Sol).

Verse 80

सोमे तृतीयो विज्ञेयश्चतुर्थो ज्योतिषां गणे / ग्रहेषु पञ्चमस्चैव षष्ठः सप्तर्षिमण्डले

El tercero debe saberse en Soma (la Luna), y el cuarto en la asamblea de los astros. El quinto está entre los planetas, y el sexto en el círculo de los Saptarshi.

Verse 81

ध्रुवे तु सप्तमश्चैव वातस्कन्धाश्चसप्त ये / तानेते विचरन्त्वद्य कालेकाले ममात्मजाः

El séptimo está en Dhruva; y estos siete skandha de viento—que mis hijos los recorran desde hoy, una y otra vez, según el tiempo.

Verse 82

वातस्कन्धाधिपा भूत्वा चरन्तु मम पुत्रकाः / पृथिव्यां प्रथमस्कन्ध आ मेघेब्यो य आवहः

Siendo señores de los skandha del viento, que mis hijos vaguen. En la Tierra está el primer skandha, el que trae (las aguas y demás) desde las nubes.

Verse 83

चरन्तु मम पुत्रास्ते सप्त ये प्रथमे गणे / द्वितीयश्चापि मेघेभ्य आसूर्यात्प्रवहस्ततः

Que vaguen mis siete hijos, los que están en la primera hueste; y la segunda hueste, desde las nubes hasta debajo del Sol, es llamada ‘Pravaha’.

Verse 84

वातस्कन्धो हि विज्ञेयो द्वितीयश्चरतां गणः / सूर्यादूर्ध्वमधः सोमादुद्वहो ऽथ स वै स्मृतः

La segunda hueste errante debe conocerse como ‘Vataskandha’; está por encima del Sol y por debajo de Soma, y por ello se recuerda como ‘Udvaha’.

Verse 85

वातस्कन्धस्तृतीयश्च पुत्राणां चरता गणः / सोमादूर्द्ध्वमधर्क्षेभ्यश्चतुर्थ संवहस्तु सः

La tercera hueste errante de los hijos también es ‘Vataskandha’; por encima de Soma y por debajo de las constelaciones, se la llama la cuarta: ‘Samvaha’.

Verse 86

चतुर्थो मम पुत्राणां गणस्तु चरतां विभो / ऋक्षेभ्यश्च तथैवोर्द्ध्वमा ग्रहाद्विवहस्तु यः

Oh Poderoso, la cuarta hueste errante de mis hijos está por encima de las constelaciones y se extiende hasta la región de los planetas (por debajo); esa es llamada ‘Vivaha’.

Verse 87

वातस्कन्धः पञ्चमस्तु पुत्राणां चरतां गणः / ग्रहेभ्य ऊर्द्ध्वमार्षिभ्यः षष्ठो ह्यनुवहश्च यः

La quinta hueste errante de los hijos es ‘Vataskandha’; y la sexta, por encima de los planetas hasta los rishis (los Siete Sabios), se llama ‘Anuvaha’.

Verse 88

वातस्कन्धस्तत्र मम पुराणां चरता गणः / ऋषिभ्य ऊर्द्ध्वमाध्रौवं सप्तमो यः प्रकीर्त्तितः

Allí está la hueste llamada Vātaskandha, que recorre llevando mis Purāṇas; es proclamada como la séptima, que se eleva por encima de los ṛṣis hasta Dhruvaloka.

Verse 89

वातस्कन्धः परिवहस्तत्र तिष्ठन्तु मे सुताः / एतान्सर्वाश्चरन्त्वन्ते कालेकाले ममात्मजाः

Que Vātaskandha circule allí; que mis hijos permanezcan en ese lugar. Y que, al final de cada era, mis vástagos recorran todo esto.

Verse 90

त्वत्कृतेन च नाम्ना वै भवतु मरुतस्त्विमे / ततस्तेषां तु नामानि मत्पुत्राणां शतक्रतो

Con el nombre que tú has dado, que éstos sean llamados Maruts; y luego, oh Śatakratu, escucha los nombres de mis hijos.

Verse 91

तद्विधैः कर्मभिश्चैव समवेहि पृथक्पृथक् / शक्रज्योतिस्तथा सत्यः सत्यज्योतिस्तथापरः

Reconócelos por separado, junto con sus obras propias: Śakrajyoti, asimismo Satya, y el otro, Satyajyoti.

Verse 92

चित्रज्योतिश्च ज्योतिष्मान् सुतपश्चैत्य एव च / प्रथमो ऽयं गणः प्रोक्तो द्वितीयं तु निबोधत

Citrajyoti, Jyotiṣmān, Sutapa y Caitya: éste ha sido declarado el primer grupo; ahora conoce también el segundo.

Verse 93

ऋतजित्सत्यजिश्चैव सुषेणः सेनजित्तथा / सुतमित्रो ह्यमित्रश्च सुरमित्रस्तथापरः

Ritajit y Satyajit, así como Sushena y Senajit; también Sutamitra, Amitra y Suramitra—éstos son igualmente (gaṇas).

Verse 94

गण एष द्वितीयस्तु तृतीयं च निबोधत / धातुश्च धनदश्चैव ह्युग्रो भीमस्तथैव च

Éste es el segundo gaṇa; ahora conoce el tercero: Dhatu, Dhanada, Ugra y Bhima.

Verse 95

वरुणश्च तृतीयं च मया प्रोक्तं निबोधत / अभियुक्ताक्षिकश्चैव साह्वायश्च गणः स्मृतः

El tercer (gaṇa) es Varuna—sabedlo como lo he dicho; y Abhiyuktakshika y Sahvaya son recordados como gaṇas.

Verse 96

ईदृक् चैव तथान्यादृक् समरिद्द्रुमवृचक्षकाः / मितश्च समितश्चैव पञ्चमश्च तथा गणः

Idrik y Anyadrik, Samariddrumavrchakshaka; y también Mita y Samita—tal es el quinto gaṇa.

Verse 97

ईदृक् च पुरुषश्चैव नान्यादृक् समचेतनः / संमितः समवृत्तिश्च प्रतिहर्ता च षड् गणाः

Idrik y Purusha, y también Anyadrik y Samachetana; Sammita, Samavritti y Pratiharta—éstos son los seis gaṇas.

Verse 98

यज्ञैश्चित्वास्तुवन्सर्वे तथान्ये मानुषा विशः / दैत्यदेवाः समाख्याताः सप्तैते सप्तसप्तकाः

Mediante los yajñas, todos rindieron culto y entonaron alabanzas, y también las demás comunidades humanas. Fueron llamados “daitya-devas”; siete grupos, cada uno de siete.

Verse 99

एते ह्येकोनपञ्चाशन्मरुतो नामतः स्मृताः / प्रसंख्यातास्तदा ताभ्यां दित्या शक्रेण चैव वै

Estos son recordados por su nombre como cuarenta y nueve Maruts. Entonces Diti y Śakra (Indra) los contaron y enumeraron juntos.

Verse 100

कृत्वा चैतानि नामानि दितिरिन्द्रमुवाच ह / वातस्कन्धांश्चरन्त्वेते भ्रतरो मम पुत्रकाः

Tras fijar estos nombres, Diti dijo a Indra: “Que mis hijos, hermanos entre sí, vaguen como cúmulos de viento.”

Verse 101

विचरन्तु च भद्रं ते देवैः सह ममात्मजाः / तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा महस्राक्षः पुरन्दरः

Que mis hijos vaguen con buen augurio junto a los devas. Al oír esas palabras, el de mil ojos, Purandara (Indra) …

Verse 102

उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा मातर्भवतु तत्तथा / सर्व मेतद्यथोक्तं ते भविष्यति न संशयः

Con las manos juntas dijo: “Madre, que así sea. Todo cuanto has dicho acontecerá, sin duda alguna.”

Verse 103

एवंभूता महात्मानः कुमारा लोकसंमताः / देवैः सह भविष्यन्ति यज्ञभाजस्तवात्म जाः

Tales Kumāras, grandes almas y aprobados por el mundo, estarán junto a los dioses y, como tus propios hijos, serán dignos de recibir la porción del sacrificio.

Verse 104

तस्मात्ते मरुतो देवाः सर्वे चेन्द्रानुजा वराः / विज्ञेयाश्चामराः सर्वे दितिपुत्रास्तरस्विनः

Por ello, todos esos dioses Marut son los nobles hermanos menores de Indra; sábese que todos son inmortales, hijos de Diti y de fuerza inconcebible.

Verse 105

एवं तौ निश्चयं कृत्वा मातापुत्रौ तपोवने / जग्मतुस्त्रिदिवं त्दृष्टौ शक्रमाभूद्गतज्वरः

Así, madre e hijo, tras tomar su decisión en el bosque de austeridades, partieron hacia Tridiva; al verlos, a Śakra (Indra) se le desvaneció la fiebre.

Verse 106

मरुतां च शुभं जन्म शृणुयाद्यः पठेच्च वा / वादे विजयमाप्नोति लब्धात्मा च भवत्युत

Quien escuche o recite el auspicioso nacimiento de los Marut obtiene victoria en el debate y alcanza firmeza del alma.