Adhyaya 36

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवच रिते पञ्चत्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३५// वसिष्ठ उवाच अवगत्य स वै सर्वं कारणं प्रीतमानसः / उवाच भार्गवं राममगस्त्यः कुंभसंभवः

Así, en el Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, en la sección media proclamada por Vāyu, en el tercer upoddhāta-pāda, dentro del Bhārgava-carita, concluye el capítulo trigésimo quinto. Vasiṣṭha dijo: Habiendo comprendido toda la causa con el corazón complacido, Agastya, nacido del cántaro, habló a Bhārgava Rāma.

Verse 2

अगस्त्य उवाच शृणु राम महाभाग कथयामि हितं तव / मन्त्रस्य सिद्धिं येन त्वं शीघ्रमेव समाप्नुयाः

Agastya dijo: Escucha, oh Rāma afortunado; te diré lo que es para tu bien, por lo cual alcanzarás pronto la siddhi del mantra.

Verse 3

भक्तेस्तु लक्षणं ज्ञात्वा त्रिविधाया महामते / यो यतेत नरस्तस्य सिद्धिर्भवति सत्वरम्

Oh, gran sabio: conociendo los signos de la bhakti triple, quien se esfuerza en ella alcanza la realización con prontitud.

Verse 4

एकदाहमनुप्राप्तो ऽनन्तदर्शनकाङ्क्षया / पातालं नागराचैन्द्रैः शोभितं परया मुदा

Una vez, anhelando la visión de Ananta, llegué a Pātāla; estaba adornado por reyes nāga y seres como Indra, colmado de suprema alegría.

Verse 5

तत्र दृष्टा महाभाग मया सिद्धाः समन्ततः / सनकाद्या नारदश्च गौतमो जाजलिःक्रतुः

Oh, afortunado: allí vi por todas partes a los siddhas—Sanaka y los demás, Nārada, Gautama, Jājali y Kratu.

Verse 6

ऋभुर्हंसो ऽरुणिश्चैव वाल्मीकिः शक्तिरासुरिः / एते ऽन्ये च महासिद्धा वात्स्यायनमुखा द्विज

Ṛbhu, Haṃsa, Aruṇi, Vālmīki, Śakti y Āsuri; y otros grandes siddhas, encabezados por Vātsyāyana, oh dvija.

Verse 7

उपासत ह्युपा सीना ज्ञानार्थं फणिनायकम् / तं नमस्कृत्य नागैन्द्रैः सह सिद्धैर्महात्मभिः

Ellos estaban sentados en adoración, buscando el conocimiento, ante Phaṇināyaka, señor de las serpientes; y, tras rendirle homenaje, junto con los reyes nāga y los siddhas magnánimos.

Verse 8

उपविष्टः कथात्तत्र शृण्वानो वैष्णवीर्मुदा / येयं भूमिर्महाभाग भूतधात्री स्वरूपिणी

Sentado allí, escuchaba con gozo las sagradas narraciones vaiṣṇavas; oh bienaventurado, esta Tierra es la misma Bhūtadhātrī, la Madre de los seres.

Verse 9

निविष्टा पुरतस्तस्य शृण्वन्ती ताः कथाः सदा / यद्यत्पृच्छति सा भूमिः शेषं साक्षान्महीधरम्

La Tierra se sentó ante él, escuchando siempre aquellas historias; y cuanto preguntaba, lo preguntaba a Śeṣa, el Mahīdhara en persona.

Verse 10

शृण्वन्ति ऋषयः सर्वे तत्रस्था तदनुग्रहात् / मया तत्र श्रुतं वत्स कृष्णप्रेमामृतं शुभम्

Por su gracia, todos los ṛṣis allí presentes escuchan; hijo mío, yo también oí allí el auspicioso néctar del amor a Kṛṣṇa.

Verse 11

स्तोत्रं तत्ते प्रवक्ष्यामि यस्यार्थं त्वमिहागतः / वाराहाद्यवताराणां चरितं पापनाशनम्

Te expondré el himno por el cual has venido aquí; la gesta de los avatāras, comenzando por Varāha, destruye los pecados.

Verse 12

सुखदं मोक्षदं चैव ज्ञानविज्ञान कारणम् / श्रुत्वा सर्वं धरा वत्स प्रत्दृष्टा तं धराधरम्

Esto otorga dicha, otorga liberación y es causa de conocimiento y realización; hijo mío, tras oírlo todo, la Tierra vio cara a cara al Dharādhara.

Verse 13

उवाच प्रणता भूयो ज्ञातुं कृष्णविचेष्टितम् / धरण्युवाच अलङ्कृतं जन्म पुंसामपि नन्दव्रजौकसाम्

Postrada, ella dijo de nuevo: «Deseo conocer las acciones lila de Śrī Kṛṣṇa». La Tierra respondió: «Aun el nacimiento de los hombres que habitan en Vraja de Nanda quedó engalanado y bendito».

Verse 14

तस्य देवस्य कृष्णस्य लीलाविग्रहधारिणः / जयोपाधिनियुक्तानि संति नामान्यनेकशः

De ese Dios Kṛṣṇa, que asume una forma de līlā, existen innumerables nombres investidos con epítetos de victoria.

Verse 15

तेषु नामानि मुख्यानि श्रोतुकामा चिरादहम् / तत्तानि ब्रूहि नामानि वासुदेवस्य वासुके

Entre esos nombres, desde hace mucho deseo oír los principales. Oh Vāsuki, dime esos nombres de Vāsudeva.

Verse 16

नातः परतरं पुण्यं त्रिषु लोकेषु विद्यते / शेष उवाच वसुंधरे वरारोहे जनानामस्ति मुक्तिदम्

No existe mérito más alto que éste en los tres mundos. Dijo Śeṣa: «Oh Vasundharā, oh de bello porte, esto otorga liberación a los seres».

Verse 17

सर्वमङ्गलमूर्द्धन्यमणिमाद्यष्टसिद्धिदम् / महापातककोटिघ्न सर्वतीर्थफलप्रदम्

Es la cumbre de toda bendición; otorga las ocho siddhis como aṇimā; destruye miríadas de grandes pecados y concede el fruto de todos los tīrthas.

Verse 18

समस्तजपयज्ञानां फलदं पापनाशनम् / शृणु देवि प्रवक्ष्यामि नाम्नामष्टोतरं शतम्

Esto otorga el fruto de todos los japa y sacrificios, y destruye los pecados. Oh Diosa, escucha: proclamaré los ciento ocho nombres sagrados.

Verse 19

महस्रनाम्नां पुण्यानां त्रिरावृत्त्या तु यत्फलम् / एकावृत्त्या तु कृष्णस्य नामैकं तत्प्रयच्छति

El fruto que se obtiene al recitar tres veces los mil nombres santos, lo concede un solo Nombre de Krishna con una sola repetición.

Verse 20

तस्मात्पुण्यतरं चैतत्स्तोत्रं पातकनाशनम् / नाम्नामष्टोत्तरशतस्याहमेव ऋषिः प्रिये

Por ello, este himno es aún más meritorio y destructor de faltas. Amada, para este Aṣṭottara-Śata-Nāma, yo mismo soy el ṛṣi.

Verse 21

छन्दो ऽनुष्टुब्देवता तु योगः कृष्णप्रियावहः / श्रीकृष्णः कमलानाथो वासुदेवः सनातनः

El metro es Anuṣṭubh; la deidad-yoga trae el favor de Krishna. Śrī Krishna, Señor del Loto, Vāsudeva: el Eterno.

Verse 22

वसुदेवात्मजः पुण्यो लीलामानुषविग्रहः / श्रीवत्सकौस्तभधरो यशोदावत्सलो हरिः

Él es el hijo de Vasudeva, santo y meritorio, que asume forma humana por su līlā. Porta el Śrīvatsa y la joya Kaustubha; Hari, lleno de ternura hacia Yaśodā.

Verse 23

चतुर्भुजात्तचक्रासिगदाशङ्खाद्युदायुधः / देवकीनन्दनः श्रीशो नन्दगोपप्रियात्मजः

Él es de cuatro brazos, portador del disco, la espada, la maza, la caracola y otras armas divinas; hijo de Devakī, Señor de Śrī, y amado hijo de Nanda-gopa.

Verse 24

यमुनावेगसंहारी बलभद्रप्रियानुजः / पूतनाजीवितहरः शकटासुरभञ्जनः

Él aplacó el ímpetu del Yamunā, es el amado hermano menor de Balabhadra; arrebató la vida a Pūtanā y destrozó a Śakaṭāsura.

Verse 25

नन्दप्रजजनानन्दी सच्चिदानन्दविग्रहः / नवनीतविलिप्ताङ्गो नवनीतनटो ऽनघः

Él colma de gozo a los moradores de Vraja de Nanda, es la Forma de Ser-Conciencia-Dicha; con el cuerpo untado de mantequilla, es el danzarín de la mantequilla, sin mancha.

Verse 26

नवनीतलवाहारी मुचुकुन्दप्रसादकृत् / षोडशस्त्रीसहस्रेशस्त्रिभङ्गी मधुराकृतिः

Él roba un bocado de mantequilla, concede gracia a Mucukunda; es Señor de dieciséis mil esposas, de postura tribhaṅgī y de dulce figura.

Verse 27

शुकवागमृताब्धीन्दुर्गोविन्दो गोविदांपतिः / वत्सपालनसंचारी धेनुकासुरमर्द्दनः

Él es la luna en el océano de néctar que es la palabra de Śukadeva: Govinda, Señor de los gopas; el que vaga apacentando terneros y el que abatió a Dhenukāsura.

Verse 28

तृणीकृततृणावर्त्तो यमलार्जुनभञ्जनः / उत्तालतालभेत्ता च तमालश्यामला कृतिः

Aquel que redujo a Trinavarta a brizna de hierba, el que quebró los gemelos Yamala y Arjuna, el que hendió las altas palmeras tala, y cuya forma es oscura como el tamala.

Verse 29

गोपगोपीश्वरो योगी सूर्यकोटिसमप्रभः / इलापतिः परञ्ज्योतिर्यादवेन्द्रो यदूद्वहः

Señor de los gopas y las gopīs, Yogui, resplandeciente como millones de soles; Ila-pati, Luz suprema, soberano de los Yādavas y gloria del linaje de Yadu.

Verse 30

वनमाली पीतवासाः पारिजातापहरकः / गोवर्द्धनाचलोद्धर्त्ता गोपालः सर्वपालकः

El de la guirnalda del bosque, vestido de amarillo, quien tomó el Pārijāta; el que alzó el monte Govardhana, Gopāla, protector de todos.

Verse 31

अजो निरञ्जनः कामजनकः कञ्जलोचनः / मधुहा मथुरानाथो द्वारकानाथको बली

El no nacido, el inmaculado, el que engendra el deseo, de ojos de loto; el matador de Madhu, Señor de Mathurā, Señor de Dvārakā, el poderoso.

Verse 32

वृन्दावनान्तसंचारी तुलसीदामभूषणः / स्यमन्तकमणेर्हर्त्ता नरनारायणात्मकः

El que recorre el interior de Vṛndāvana, adornado con guirnalda de tulasī; el que tomó la gema Syamantaka, de esencia Nara-Nārāyaṇa.

Verse 33

कुब्जाकृष्टांबरधरो मायी परमपूरुषः / मुष्टिकासुरचाणूरमल्लयुद्धविशारदः

El que vistió el manto tirado por Kubjā, el Paramapuruṣa lleno de māyā; consumado en la lucha de los mallās contra Muṣṭikāsura y Cāṇūra.

Verse 34

संसारवैरी कंसारिर्मुरारिर्नरकान्तकः / अनादि ब्रह्मचारी च कृष्णाव्यसनकर्षकः

Enemigo del samsāra, adversario de Kaṃsa, Mūrāri, destructor de Naraka; brahmacārī sin comienzo, que arranca de los devotos de Kṛṣṇa sus vicios y apegos.

Verse 35

शिशुपालशिरस्छेत्ता दुर्योधनकुलान्तकृत / विदुराक्रूरवरदो विश्वरूपप्रदर्शकः

Decapitador de Śiśupāla, quien puso fin al linaje de Duryodhana; dador de dones a Vidura y Akrūra, revelador del Viśvarūpa (Forma Universal).

Verse 36

सत्यवाक्सत्यसंकल्पः सत्यभामारतो जयी / सुभद्रापूर्वजो विष्णुर्भीष्ममुक्तिप्रदायकः

De palabra veraz y voluntad veraz; gozoso con Satyabhāmā, victorioso; Viṣṇu, hermano mayor de Subhadrā, dador de liberación a Bhīṣma.

Verse 37

जगद्गुरुर्जगन्नाथो वेणुवाद्य विशारदः / वृषभासुरविध्वंसी बकारिर्बाणबाहुकृत्

Maestro del mundo, Jagannātha, consumado en el tañer de la flauta; destructor de Vṛṣabhāsura, enemigo de Bakāsura, quien cercenó los brazos de Bāṇāsura.

Verse 38

युधिष्टिरप्रतिष्ठाता बर्हिबर्हावतंसकः / पार्थसारथिरव्यक्तो गीतामृतमहोदधिः

Quien afianzó a Yudhiṣṭhira, coronado con penachos de pavo real; auriga de Pārtha, el Inmanifestado—océano inmenso del néctar de la Gītā.

Verse 39

कालीयफणिमाणिक्यरञ्जितः श्रीपदांबुजः / दामोदरो यज्ञभोक्ता दानवैद्रविनाशनः

El loto de sus pies sagrados, teñido por las gemas del capuchón de Kāliya; Dāmodara, el que recibe los sacrificios, destructor de las huestes dānava.

Verse 40

नारायणः परं ब्रह्म पन्नगाशनवाहनः / जलक्रीडासमासक्तगोपीवस्त्रापहारकः

Nārāyaṇa, el Brahman supremo; con Garuḍa—devorador de serpientes—por montura; entregado al juego en el agua, el que tomó las vestiduras de las gopīs.

Verse 41

पुण्यश्लोकस्तीर्थपादो वेदवेद्यो दयानिधिः / सर्वतीर्थान्मकः सर्वग्रहरूपी परात्परः

El de fama santa, cuyos pies son lugar de peregrinación; cognoscible por los Vedas, tesoro de compasión; esencia de todos los tīrthas, forma de todos los grahas, el Trascendente de lo trascendente.

Verse 42

इत्येवं कृष्णदेवस्य नाम्नामष्टोत्तरं शतम् / कृष्णोन कृष्णभक्तेन श्रुत्वा गीतामृतं पुरा

Así se completa el aṣṭottara-śata, los ciento ocho nombres de Śrī Kṛṣṇadeva; en tiempos antiguos, un devoto de Kṛṣṇa, tras oír de Kṛṣṇa el néctar de la Gītā, (los recitó).

Verse 43

स्तोत्रं कृष्णप्रियकरं कृतं तस्मान्मया श्रुतम् / कृष्णप्रेमामृतं नाम परमानन्ददायकम्

Este himno es muy querido por Śrī Kṛṣṇa; lo escuché allí y lo compuse. Se llama ‘Néctar del Amor a Kṛṣṇa’, y otorga la dicha suprema.

Verse 44

अत्युपद्रवदुः खघ्नं परमायुष्य वर्द्धनम् / दानं व्रतं तपस्तीर्थं यत्कृतं त्विह जन्मनि

Esto destruye grandes calamidades y penas, y acrecienta la vida plena; en ello se contiene también el fruto del dāna, los votos, la ascesis y la peregrinación a los tīrtha realizados en esta existencia.

Verse 45

पठतां शृण्वतां चैव कोटिकोटिगुणं भवेत् / पुत्रप्रदमपुत्राणामगती नां गतिप्रदम्

Para quienes lo recitan y lo escuchan, el mérito se vuelve millones de millones de veces mayor; concede hijos a los sin hijos y otorga refugio y rumbo a los desamparados.

Verse 46

धनवाहं दरिद्राणां जयेच्छूनां जयावहम् / शिशूनां गोकुलानां च पुष्टिदं पुण्यवर्द्धनम्

Trae riqueza a los pobres y victoria a quienes anhelan vencer; concede vigor a los niños y al pueblo de Gokula, y acrecienta el mérito sagrado.

Verse 47

बालरोगग्रहादीनां शमनं शान्तिकारकम् / अन्ते कृष्णस्मरणदं भवतापत्रयापहम्

Apacigua las enfermedades infantiles y las aflicciones causadas por los graha, y trae paz; al final concede el recuerdo de Kṛṣṇa y disipa los tres fuegos del devenir.

Verse 48

असिद्धसाधकं भद्रे जपादिकरमात्मनाम् / कृष्णाय यादवेन्द्राय ज्ञानमुद्राय योगिने

Oh Bhadrā, este japa y estas prácticas hacen lograr lo que parecía no logrado para las almas—ofrecido a Śrī Kṛṣṇa, señor de los Yādava, yogui que porta el sello del conocimiento.

Verse 49

नाथाय रुक्मिणीशाय नमो वेदान्तवेदिने / इमं मन्त्रं महादेवि जपन्नेव दिवा निशम्

Reverencia al Señor, esposo de Rukmiṇī, conocedor del Vedānta. Oh Mahādevī, recitando este mantra, día y noche.

Verse 50

सर्वग्रहानुग्रहभाक्सर्वप्रियतमो भवेत् / पुत्रपौत्रैः परिवृतः सर्वसिद्धिसमृद्धिमान्

Recibe el favor de todos los graha y se vuelve el más amado; rodeado de hijos y nietos, rebosa de toda siddhi y prosperidad.

Verse 51

निषेव्य भोगानन्ते ऽपिकृष्णासायुज्यमाप्नुयात् / अगस्त्य उवाच एतावदुक्तो भागवाननन्तो मूर्त्तिस्तु संकर्षणसंज्ञिता विभो

Aun gozando de placeres, al final alcanza el sāyujya con Kṛṣṇa. Dijo Agastya: dicho esto, el Bienaventurado Ananta, cuya forma es conocida como Saṅkarṣaṇa, oh Poderoso, guardó silencio.

Verse 52

धराधरो ऽलं जगतां धरायै निर्दिश्य भूयो विरराम मानदः / ततस्तु सर्वे सनकादयो ये समास्थितास्तत्परितः कथादृताः / आनन्द पूर्ण्णंबुनिधौ निमग्नाः सभाजयामासुरहीश्वरं तम्

Tras indicar a la Tierra, sostén de los mundos, “basta con esto”, el noble Dharādhara volvió a callar. Entonces todos los Sanaka y los demás, sentados en torno y prendados del relato, sumergidos en un océano de dicha, rindieron honores a aquel Ahi-īśvara.

Verse 53

ऋषय ऊचुः नमो नमस्ते ऽखिलविश्वाभावन प्रपन्नभक्तार्त्तिहराव्ययात्मन् / धराधरायापि कृपार्णवाय शेषाय विश्वप्रभवे नमस्ते

Dijeron los rishis: Reverencia, reverencia a Ti, sustentador de todo el universo. Oh Atman imperecedero, que disipas la aflicción de los devotos rendidos; oh Śeṣa, sostén de la tierra, océano de compasión, Señor del mundo: reverencia a Ti.

Verse 54

कृष्णामृतं नः परिपायितं विभो विधूतपापा भवता कृता वयम् / भवादृशा दीनदयालवो विभो समुद्धरन्त्येव निजान्हि संनतान्

¡Oh Vibhu! Nos has hecho beber el néctar de Krishna, y por Ti nuestros pecados han sido lavados. ¡Oh Vibhu! Un Señor compasivo con los desvalidos como Tú, sin duda eleva y rescata a los suyos, a los que se rinden ante Él.

Verse 55

एवं नमस्कृत्य फणीश पादयोर्मनो विधायाखिलकामपूरयोः / प्रदक्षिणीकृत्य धराधराधरं सर्वे वयं स्वावसथानुपागताः

Así, tras postrarnos a los pies del Señor de las Serpientes, fijando la mente en esos pies que colman todo anhelo, y después de circunvalar en pradakṣiṇā al portador de montes y de la tierra (Śeṣa), todos regresamos a nuestras moradas.

Verse 56

इति ते ऽभिहितं राम स्तोत्रं प्रेमामृताभिधम् / कृष्णस्य राधाकान्तस्य सिद्धिदम्

Oh Rama, así se te ha expuesto el himno llamado “Premāmṛta”, dedicado a Śrī Krishna, el Amado de Rādhā, y otorgador de siddhi (realización).

Verse 57

इदं राम महाभाग स्तोत्रं परमदुर्लभम् / श्रुतं साक्षाद्भगवतः शेषात्कथयतः कथाः

Oh Rama, afortunado entre los grandes, este himno es sumamente raro; lo he escuchado directamente de Bhagavān Śeṣa, mientras narraba las sagradas historias.

Verse 58

यावन्ति मन्त्रजालानि स्तोत्राणि कवचानि च

Cuantos entramados de mantras, himnos (stotras) y corazas sagradas (kavacas) existen—todos ellos.

Verse 59

त्रैलोक्ये तानि सर्वाणि सिद्ध्यन्त्येवास्य शीलनात् / वसिष्ठ उवाच एवमुक्त्वा महाराज कृष्णप्रेमामृतं स्तवम् / यावद्व्यरसींत्स मुनिस्तावत्स्वर्यानमागतम्

En los tres mundos, todo ello se cumple ciertamente por su práctica. Dijo Vasiṣṭha—oh gran rey, tras decir esto recitó el himno ‘Néctar del amor a Kṛṣṇa’; y entonces llegó un vimāna celestial.

Verse 60

चतुर्भिरद्भुतैः सिद्धैः कामरूपैर्मनोजवैः / अनुयातमथोत्प्लुत्य स्त्रीपुंसौ हरिणौ तदा / अगस्त्यचरणौ नत्वा समारुरुहतुर्मुदा

Cuatro siddhas maravillosos, capaces de asumir cualquier forma y veloces como el pensamiento, los acompañaron. Entonces la cierva y el ciervo saltaron, se postraron a los pies de Agastya y, gozosos, subieron (al vimāna).

Verse 61

दिव्यदेहधरौ भूत्वा संखचक्रादिचिह्नितौ / गतौ च वैष्णवं लोकं सर्व देवन मस्कृतम् / पश्यतां सर्वभूतानां भार्गवागस्त्ययोस्तथा

Tomando cuerpos divinos, marcados con la caracola, el disco y otros emblemas, partieron al mundo vaiṣṇava; allí todos los dioses les rindieron homenaje—ante la mirada de todos los seres, y también de Bhārgava y Agastya.