Adhyaya 29

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वोयुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे ऽष्टाविंशतितमो ऽध्यायः // २८// वसिष्ठ उवाच जमदग्निस्ततो भूयस्तमुवाच रुषान्वितः / ब्रह्मस्वं नापहर्त्तव्यं पुरुषेण विजानता

Así, en el Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, en la sección media proclamada por Vāyu, en el tercer upoddhāta-pāda, el capítulo vigésimo octavo. Vasiṣṭha dijo: Entonces Jamadagni, colmado de ira, le habló de nuevo: «Un hombre que conoce el dharma no debe arrebatar el brahmasva, la propiedad sagrada de los brahmanes.»

Verse 2

प्रसह्य गां मे हरतो पापमाप्स्यसि दुर्मते / आयुर्जाने परिक्षीणं न चेदेतत्करिष्यति

¡Insensato! Si te llevas por la fuerza mi vaca, incurrirás en pecado; sé que tu vida ya se ha consumido—si no desistes de esto.

Verse 3

बलादिच्छसि यन्नेतुं तन्न शक्यं कथञ्चन / स्वयं वा यदि सायुच्येद्विनशिष्यति पार्थिवः

Lo que deseas llevarte por la fuerza no es posible de ningún modo; y aun si el propio rey se implicara, ese soberano terrenal perecería.

Verse 4

दानं विनापहरणं ब्राह्मणानां तपस्विनाम् / शतायुषोर्ऽजुनादन्यः को न्विच्छति जिजीविषुः

Arrebatar sin dar dádiva lo que pertenece a los brahmanes ascetas no es justo. Fuera de Arjuna, de vida centenaria, ¿quién que desee vivir haría tal cosa?

Verse 5

इत्युक्तस्तेन संक्रुद्धः स मन्त्रीकालचोदितः / बद्ध्वा तां गां दृढैः पाशैर्विचकर्ष बलान्वितः

Al oírlo, aquel ministro, impelido por el tiempo del destino, se enfureció. Ató a la vaca con fuertes sogas y, lleno de fuerza, la arrastró.

Verse 6

जमदग्निरथ क्रोधाद्भाविकर्मप्रचोदितः / रुरोध तं यथाशक्ति विकर्षन्तं पायस्विनीम्

Entonces Jamadagni también, encendido en ira e impulsado por el karma venidero, detuvo cuanto pudo al que arrastraba a la vaca lechera.

Verse 7

जीवन्न प्रतिमोक्ष्यामि गामेनामित्यमर्षितः / जग्राह सुदृढं कण्ठे वाहुभ्यां तां महामुनिः

El gran muni, indignado, dijo: “Mientras viva, no soltaré a esta vaca.” Y con ambos brazos asió con firmeza su cuello.

Verse 8

ततः क्रोधपरीतात्मा चन्द्रगुप्तो ऽतिनिर्घृणः / उत्सारयध्वमित्येनमादिदेश स्वसैनिकान्

Entonces Chandragupta, con el alma tomada por la ira y de extrema crueldad, ordenó a sus soldados: “¡Expulsadlo!”

Verse 9

अप्रधृष्यतमं लोके तमृषिं राजकिङ्कराः / भर्त्राज्ञया प्रसह्यैनं परिवव्रुः समन्ततः

A aquel rishi, el más inconmovible del mundo, los servidores del rey. Por orden de su señor, lo cercaron por la fuerza desde todos los lados.

Verse 10

दण्डैः कशाभिर्लकुडैर्विनिघ्नन्तश्च मुष्टिभिः / ते समुत्सारयन् धेनोः सुदूरतरमन्तिकात्

Golpeándolo con varas, látigos, garrotes y puños. Lo expulsaron muy lejos de la cercanía de la vaca.

Verse 11

स तथा हन्यमोनो ऽपि व्यथितःक्षमयान्वितः / न चुक्रोधाक्रोधनत्वं सतो हि परमं धनम्

Aunque así era golpeado, aunque afligido, permaneció adornado de paciencia. No se airó; pues la ausencia de ira es la riqueza suprema del justo.

Verse 12

स च शक्तः स्वतपसा संहर्त्तुमपि रक्षितुम् / जगत्सर्वं क्षयं तस्य चिन्तयन्न प्रचुक्रुधे

Con su propia ascesis podía destruir o proteger al mundo entero. Y aun pensando en su ruina, no se enfureció.

Verse 13

सपूर्वं क्रोधनो ऽत्यर्थं मातुरर्थे प्रसादितः / रामेणाभूत्ततो नित्यं शान्त एव महातपाः

Aquel gran asceta antes era sumamente iracundo; por causa de su madre, Rama lo apaciguó y le concedió gracia. Desde entonces permaneció siempre sereno.

Verse 14

स हन्यमानः सुभृशं चूर्णिताङ्गास्थिवन्धनः / निपपात महातेजा धरण्यां गतचेतनः

Siendo golpeado severamente, con sus miembros y articulaciones óseas aplastados, aquel de gran resplandor cayó a la tierra inconsciente.

Verse 15

तस्मिन्मुनौ निपतिते स दुरात्मा विशङ्कितः / किङ्करानादिशच्छीघ्रं धेनोरानयने बलात्

Cuando el sabio cayó, aquel de alma perversa, aprensivo, ordenó inmediatamente a sus sirvientes traer a la vaca por la fuerza.

Verse 16

ततः सवत्सां ता धेनुं बद्ध्वा पाशैर्दृढैर्नृपः / कशाभिरभिहन्यन्त चकृषुश्च निनीषया

Entonces, habiendo atado a esa vaca junto con su ternero con cuerdas fuertes, el rey (y sus hombres) la arrastraron, golpeándola con látigos, deseando llevársela.

Verse 17

आकृष्यमाणा बहुभिः कशाभिर्लगुडैरपि / हन्यमाना भृशं तैश्च चुक्रुधे च पयस्विनी

Siendo arrastrada por muchos y golpeada severamente con látigos y garrotes por ellos, la vaca lechera se enfureció.

Verse 18

व्यथितातिकशापातैः क्रोधेन महातान्विता / आकृष्य पाशान् सुदृढान् कृत्वात्मानममोचयत्

Adolorida por los excesivos golpes de látigo y llena de gran ira, tirando de las fuertes cuerdas, se liberó a sí misma.

Verse 19

विमुक्तपाशवन्धासा सर्वतो ऽभिवृता बलैः / हुंहारवं प्रकुर्वाणा सर्वतो ऽह्यपतद्रुषा

Liberada de las ataduras del lazo, aunque cercada por fuerzas por doquier, lanzando un bramido “hum”, se abalanzó con ira hacia todos los lados.

Verse 20

विषाणखुरपुच्छाग्रैरभिहत्य समन्ततः / राजमन्त्रिबलं सर्वं व्यद्रावयदमर्षिता

Con cuernos, pezuñas y la punta de la cola golpeó por todas partes; enfurecida, hizo huir y dispersó a todo el ejército del rey y sus ministros.

Verse 21

विद्राव्य किङ्करान्सर्वांस्तरसैव पयस्विनी / पश्यतां सर्वभूतानां गगनं प्रत्यपद्यत

Payasvinī hizo huir con presteza a todos los sirvientes; ante la mirada de todos los seres, se encaminó hacia el cielo.

Verse 22

ततस्ते भग्नसंकल्पाः संभग्नक्षतविग्रहाः / प्रसह्य बद्ध्वा तद्वत्सं जग्मुरेवातिनिर्घृणाः

Entonces sus designios quedaron rotos y sus cuerpos, heridos y maltrechos; aun así, aquellos despiadados, por la fuerza, ataron al becerro y se marcharon.

Verse 23

पयस्विनीं विना वत्सं गृहीत्वा किङ्करैः सह / स पापस्तरसा राज्ञः सन्निधिं समुपागमत्

Dejando a Payasvinī, tomó al becerro junto con los sirvientes; aquel pecador se apresuró a presentarse ante el rey.

Verse 24

गत्वा समीपं नृपतेः प्रणम्यास्मै प्रशंसकृत् / तद्व्रत्तान्तमशेषेण व्याचचक्षे ससाध्वसः

Acercándose al rey, se postró con reverencia; y, mientras lo alababa, relató por completo aquel suceso con tembloroso temor.