Adhyaya 17

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे दानप्रशंसा नाम षोडशो ऽध्यायः // १६// बृहस्पतिरुवाच अत ऊर्द्ध्वं प्रवक्ष्यामि श्राद्धकर्मणि पूजितम् / काम्यं नैमित्तिकाजस्रं श्राद्धकर्मणि नित्यशः

Así, en el Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, en la sección media proclamada por Vāyu, en el tercer Upoddhāta-pāda, dentro del Śrāddha-kalpa, está el capítulo decimosexto llamado “Alabanza del Don”. Dijo Bṛhaspati: En adelante expondré el rito de śrāddha, venerado en el śrāddha-karman: el kāmya, el naimittika y el que se realiza sin cesar, como práctica cotidiana.

Verse 2

पुत्रदारनिमित्ताः स्युरष्टकास्तिस्न एव तु / कृष्णपक्षे वरिष्ठा हि पूर्वाखण्डलदेवता

Las tres Aṣṭakā, establecidas por causa del hijo y la esposa, son en verdad estas; en la quincena oscura (Kṛṣṇa-pakṣa) se tienen por las más excelsas, y su deidad es Pūrvākhaṇḍala.

Verse 3

प्राजापत्या द्वितीया स्यात्तृतीया वैश्वदेविका / आद्यापूपैः सदाकार्या मांसैरन्या सदा भवेत्

La segunda Aṣṭakā se llama Prājāpatya y la tercera Vaiśvadevikā; la primera debe hacerse siempre con apūpa (tortas de ofrenda), y la otra ha de ser siempre con carne.

Verse 4

शाकैः कार्या तृतीया स्यादेवं द्रव्यगतो विधिः / अत्रापीष्टं पितॄणां वै नित्यमेव विधीयते

La tercera Aṣṭakā debe realizarse con verduras: tal es el rito según la sustancia ofrecida; también aquí se prescribe siempre, para los Pitṛ, la ofrenda que les es grata.

Verse 5

या चाप्यन्या चतुर्थी स्यात्तां च कुर्याद्विशेषतः / आसु श्राद्धं बुधः कुर्वन्सर्वस्वेनापि नित्यशः

Y si hay otra Aṣṭakā, la cuarta, debe realizarse con especial esmero; en estas tithi, el sabio ha de celebrar el śrāddha a diario, aun si fuera con todo cuanto posee.

Verse 6

क्षिप्रमाप्नोति हि श्रेयः परत्रेह च मोदते / पितरः पर्वकालेषु तिथिकालेषु देवताः

Él alcanza pronto el bien supremo y se regocija aquí y en el más allá; en los tiempos de parva y en los tiempos de tithi, los Pitṛ son en verdad las deidades.

Verse 7

सर्वेषु पुरुषा यान्ति निपातमिव धेनवः / मासांते प्रतिगच्छेयुरष्टकासु ह्यपूजिताः

Todos los hombres van a la caída como vacas que se desploman; al fin del mes, quienes no rinden culto en las Aṣṭakā regresan de nuevo al pesar.

Verse 8

मोघास्तस्य भवन्त्याशाः परत्रेह च सर्वशः / पूजकानां समुत्कर्षो नास्तिकानामधोगतिः

Sus esperanzas se vuelven vanas, aquí y en el más allá; los devotos ascienden, y los nāstika descienden a la ruina.

Verse 9

देवास्तु दायिनो यान्ति तिर्यग्गच्छन्त्यदायिनः / पुष्टिं प्रजां स्मृतिं मेधां पुत्रानैश्वर्यमेव च

Quienes dan ofrenda alcanzan la senda de los devas; quienes no dan caen en nacimientos de bestias; (así) se obtienen vigor, descendencia, memoria, inteligencia, hijos y prosperidad.

Verse 10

कुर्वाणः पूजनं चासु सर्वं पूर्णं समश्नुते / प्रतिपद्धनलाभाय लब्धं चास्य न नश्यति

Quien realiza el culto en estas (Aṣṭakā) goza de todo en plenitud; y lo obtenido para el provecho constante de la riqueza no se pierde para él.

Verse 11

द्वितीयायां तु यः कुर्याद्द्विपदाधिंपतिर् भवेत् / वरार्थिनां तृतीया तु शत्रुघ्नी पापनाशिनी

En Dvitīyā, quien realiza (el culto) llega a ser señor entre los bípedos; para quienes buscan un don, Tṛtīyā destruye enemigos y disipa los pecados.

Verse 12

चतुर्थ्यां तु प्रकुर्वाणः शत्रुच्छिद्राणि पश्यति / पञ्चम्यां चापिकुर्वाणः प्राप्नोति महतीं श्रियम्

Quien realiza el śrāddha en la tithi de Caturthī ve las grietas y flaquezas del enemigo; y quien lo hace en Pañcamī alcanza una gran Śrī, prosperidad excelsa.

Verse 13

षष्ठ्यां श्राद्धानि कुर्वाणः संपूज्यः स्यात्प्रयत्नतः / कुरुते यस्तु सप्तम्यां श्राद्धानि सततं नरः

Quien realiza los śrāddhas en la tithi de Ṣaṣṭhī, con empeño, llega a ser digno de veneración; y el hombre que en Saptamī hace śrāddhas sin cesar.

Verse 14

महीशत्वमवाप्नोति गणानां चाधिपो भवेत् / संपूर्णामृद्धिमाप्नोति यो ऽष्टम्यां कुरुते नरः

Quien lo realiza en Aṣṭamī obtiene señorío real y llega a ser jefe de las gaṇas; alcanza una prosperidad plena y completa.

Verse 15

श्राद्धं नवम्यां कर्त्तव्यमैश्वर्यं स्त्रीश्च काङ्क्षता / कुर्वन्दशम्यां तु नरो ब्राह्मीं श्रियमवाप्नुयात्

Quien anhela poder y dicha conyugal debe realizar el śrāddha en Navamī; y quien lo hace en Daśamī alcanza la Brāhmī Śrī, la prosperidad de naturaleza brahmánica.

Verse 16

वेदांश्चैवाप्नुयात्सर्वान्विप्राणां समतां व्रजेत् / एकादश्यां परं दानमैश्वर्य सततं तथा

Obtiene todos los Vedas y alcanza la condición de igualdad con los vipras. En Ekādaśī se recibe el fruto supremo de la dádiva y una prosperidad constante.

Verse 17

द्वादश्यां जयलाभं च राज्यमायुर्वसूनि च / प्रजावृद्धिं पशून्मेधां स्वातन्त्र्यं पुष्टिमुत्तमाम्

En la Dvādaśī, quien ofrece el śrāddha obtiene victoria y provecho, reino, larga vida y riquezas; también crecimiento de la descendencia, ganado, inteligencia, libertad y la más alta prosperidad.

Verse 18

दीर्घमायुरथैश्वर्यं कुर्वाणस्तु त्रयोदशीम् / युवानश्च गृहे यस्य मृतास्तेभ्यः प्रदापयेत्

Quien realiza el śrāddha en la Trayodaśī obtiene larga vida y esplendor; y si en su casa hubo muertos en juventud, haga dar ofrendas y caridad en su nombre.

Verse 19

शस्त्रेण वा हता ये च तेषां दद्याच्चतुर्दशीम् / अमावास्यां प्रयत्नेन श्राद्धं कुर्यात्सदा शुचिः

Para quienes fueron muertos por armas, debe ofrecerse el śrāddha en la Caturdaśī; y en Amāvasyā, con empeño y siempre en pureza, ha de realizarse el śrāddha.

Verse 20

सर्वकामानवाप्नोति स्वर्गं चानन्तमश्नुते / तथाविषमजातानां यमलानां च सर्वशः

Alcanza todos los deseos y goza del cielo infinito; y asimismo, para los nacidos de modo irregular y para los gemelos (yamala), esto es fructífero en todo sentido.

Verse 21

श्राद्धं दद्यादमावास्यां सर्वकामानवाप्नुयात् / मघासु कुर्वञ्छ्राद्धानि सर्वकामानवाप्नुयात्

Ofreciendo el śrāddha en Amāvasyā se cumplen todos los deseos; y realizando los śrāddha bajo la estrella Maghā, también se alcanzan todos los deseos.

Verse 22

प्रत्यक्षमर्चितास्तेन भवन्ति पितरस्तदा / पितृदवा मघा यस्मात्तस्मात्तास्वक्षयं स्मृतम्

Entonces los Pitṛs (ancestros) quedan venerados como si estuvieran presentes. Puesto que Maghā es conocida como ‘la que otorga a los Pitṛs’, se recuerda que el śrāddha realizado en ella concede fruto imperecedero (akṣaya).