Adhyaya 13

Verse 1

श्रीशुक उवाच वृत्रे हते त्रयो लोका विना शक्रेण भूरिद । सपाला ह्यभवन् सद्यो विज्वरा निर्वृतेन्द्रिया: ॥ १ ॥

Śrī Śukadeva Gosvāmī dijo: Oh Rey, cuando Vṛtrāsura fue asesinado, todas las deidades presidentes y todos los demás en los tres sistemas planetarios se complacieron inmediatamente y se liberaron de problemas, excepto Indra.

Verse 2

देवर्षिपितृभूतानि दैत्या देवानुगा: स्वयम् । प्रतिजग्मु: स्वधिष्ण्यानि ब्रह्मेशेन्द्रादयस्तत: ॥ २ ॥

Posteriormente, los semidioses, los grandes santos, los habitantes de Pitṛloka y Bhūtaloka, los demonios, y también el Señor Brahmā y el Señor Śiva regresaron a sus respectivos hogares. Sin embargo, al partir, nadie habló con Indra.

Verse 3

श्रीराजोवाच इन्द्रस्यानिर्वृतेर्हेतुं श्रोतुमिच्छामि भो मुने । येनासन् सुखिनो देवा हरेर्दु:खं कुतोऽभवत् ॥ ३ ॥

Dijo el rey: Oh sabio, deseo oír la causa de la aflicción de Indra. Al morir Vṛtrāsura, todos los semidioses se alegraron; ¿por qué, entonces, Indra quedó triste?

Verse 4

श्रीशुक उवाच वृत्रविक्रमसंविग्ना: सर्वे देवा: सहर्षिभि: । तद्वधायार्थयन्निन्द्रं नैच्छद् भीतो बृहद्वधात् ॥ ४ ॥

Respondió Śukadeva: Perturbados por el extraordinario poder de Vṛtrāsura, los devas y los ṛṣis se reunieron y rogaron a Indra que lo matara. Pero Indra, temiendo el pecado de matar a un brāhmaṇa, se negó.

Verse 5

इन्द्र उवाच स्त्रीभूद्रुमजलैरेनो विश्वरूपवधोद्भ‍वम् । विभक्तमनुगृह्णद्भ‍िर्वृत्रहत्यां क्‍व मार्ज्म्यहम् ॥ ५ ॥

Dijo Indra: Cuando maté a Viśvarūpa, recibí enormes reacciones pecaminosas; pero, por la gracia de las mujeres, la tierra, los árboles y el agua, el pecado se repartió entre ellos. Ahora, si mato a Vṛtrāsura, otro brāhmaṇa, ¿cómo me libraré de ese pecado?

Verse 6

श्रीशुक उवाच ऋषयस्तदुपाकर्ण्य महेन्द्रमिदमब्रुवन् । याजयिष्याम भद्रं ते हयमेधेन मा स्म भै: ॥ ६ ॥

Dijo Śukadeva: Al oír esto, los ṛṣis le dijeron a Mahendra: “Que te llegue toda buena fortuna. No temas. Realizaremos para ti un sacrificio aśvamedha, y así quedarás libre del pecado que pudiera surgir por matar a un brāhmaṇa.”

Verse 7

हयमेधेन पुरुषं परमात्मानमीश्वरम् । इष्ट्वा नारायणं देवं मोक्ष्यसेऽपि जगद्वधात् ॥ ७ ॥

Los ṛṣis continuaron: Oh Indra, al realizar un aśvamedha y complacer al Señor Nārāyaṇa, la Suprema Personalidad de Dios, Paramātmā y controlador supremo, uno puede quedar libre incluso del pecado de matar al mundo entero; cuánto más del de matar a un demonio como Vṛtrāsura.

Verse 8

ब्रह्महा पितृहा गोघ्नो मातृहाचार्यहाघवान् । श्वाद: पुल्कसको वापि शुद्ध्येरन् यस्य कीर्तनात् ॥ ८ ॥ तमश्वमेधेन महामखेन श्रद्धान्वितोऽस्माभिरनुष्ठितेन । हत्वापि सब्रह्मचराचरं त्वं न लिप्यसे किं खलनिग्रहेण ॥ ९ ॥

Aquel que ha matado a un brāhmaṇa, a una vaca, o a su padre, madre o maestro espiritual, puede liberarse inmediatamente de todas las reacciones pecaminosas simplemente cantando el santo nombre del Señor Nārāyaṇa. Otros pecadores, como los caṇḍālas, también pueden liberarse de esta manera. Nosotros te ayudaremos realizando el gran sacrificio del caballo. Si complaces al Señor Nārāyaṇa de esa manera, ¿por qué deberías tener miedo?

Verse 9

ब्रह्महा पितृहा गोघ्नो मातृहाचार्यहाघवान् । श्वाद: पुल्कसको वापि शुद्ध्येरन् यस्य कीर्तनात् ॥ ८ ॥ तमश्वमेधेन महामखेन श्रद्धान्वितोऽस्माभिरनुष्ठितेन । हत्वापि सब्रह्मचराचरं त्वं न लिप्यसे किं खलनिग्रहेण ॥ ९ ॥

Aquel que ha matado a un brāhmaṇa, a una vaca, o a su padre, madre o maestro espiritual, puede liberarse inmediatamente de todas las reacciones pecaminosas simplemente cantando el santo nombre del Señor Nārāyaṇa. Otros pecadores, como los caṇḍālas, también pueden liberarse de esta manera. Nosotros te ayudaremos realizando el gran sacrificio del caballo. Si complaces al Señor Nārāyaṇa de esa manera, ¿por qué deberías tener miedo?

Verse 10

श्रीशुक उवाच एवं सञ्चोदितो विप्रैर्मरुत्वानहनद्रिपुम् । ब्रह्महत्या हते तस्मिन्नाससाद वृषाकपिम् ॥ १० ॥

Śrī Śukadeva Gosvāmī dijo: Animado por las palabras de los sabios, Indra mató a su enemigo Vṛtrāsura. Cuando este murió, la reacción pecaminosa por matar a un brāhmaṇa (brahma-hatyā) ciertamente se refugió en Indra.

Verse 11

तयेन्द्र: स्मासहत्तापं निर्वृतिर्नामुमाविशत् । ह्रीमन्तं वाच्यतां प्राप्तं सुखयन्त्यपि नो गुणा: ॥ ११ ॥

Siguiendo el consejo de los semidioses, Indra mató a Vṛtrāsura, y sufrió debido a esta matanza pecaminosa. Aunque los otros semidioses estaban felices, él no pudo obtener felicidad de la muerte de Vṛtrāsura. Las otras buenas cualidades de Indra, como la tolerancia y la opulencia, no pudieron ayudarlo en su dolor.

Verse 12

तां ददर्शानुधावन्तीं चाण्डालीमिव रूपिणीम् । जरया वेपमानाङ्गीं यक्ष्मग्रस्तामसृक्पटाम् ॥ १२ ॥ विकीर्य पलितान् केशांस्तिष्ठ तिष्ठेति भाषिणीम् । मीनगन्ध्यसुगन्धेन कुर्वतीं मार्गदूषणम् ॥ १३ ॥

Indra vio a la reacción pecaminosa personificada persiguiéndolo, apareciendo como una mujer caṇḍāla. Parecía muy vieja y todos los miembros de su cuerpo temblaban. Debido a que padecía tuberculosis, su cuerpo y sus prendas estaban cubiertos de sangre. Respirando un insoportable olor a pescado que contaminaba toda la calle, llamó a Indra: "¡Espera! ¡Espera!".

Verse 13

तां ददर्शानुधावन्तीं चाण्डालीमिव रूपिणीम् । जरया वेपमानाङ्गीं यक्ष्मग्रस्तामसृक्पटाम् ॥ १२ ॥ विकीर्य पलितान् केशांस्तिष्ठ तिष्ठेति भाषिणीम् । मीनगन्ध्यसुगन्धेन कुर्वतीं मार्गदूषणम् ॥ १३ ॥

Indra vio a la reacción pecaminosa personificada persiguiéndolo, pareciendo una mujer chandala, temblando de vejez, cubierta de sangre y gritando '¡Espera! ¡Espera!'.

Verse 14

नभो गतो दिश: सर्वा: सहस्राक्षो विशाम्पते । प्रागुदीचीं दिशं तूर्णं प्रविष्टो नृप मानसम् ॥ १४ ॥

Oh Rey, Indra huyó primero al cielo, pero allí también lo perseguía esa mujer. Finalmente, fue rápidamente hacia el noreste y entró en el lago Manasa-sarovara.

Verse 15

स आवसत्पुष्करनालतन्तू- नलब्धभोगो यदिहाग्निदूत: । वर्षाणि साहस्रमलक्षितोऽन्त: सञ्चिन्तयन् ब्रह्मवधाद्विमोक्षम् ॥ १५ ॥

Meditando sobre cómo liberarse del pecado de matar a un brahmana, Indra vivió invisible en las fibras de un tallo de loto por mil años, ayunando pues Agni no podía entrar al agua.

Verse 16

तावत्‍त्रिणाकं नहुष: शशास विद्यातपोयोगबलानुभाव: । स सम्पदैश्वर्यमदान्धबुद्धि- र्नीतस्तिरश्चां गतिमिन्द्रपत्‍न्या ॥ १६ ॥

Mientras Indra se escondía, Nahusha gobernó el cielo por su poder místico. Pero cegado por el orgullo, deseó a la esposa de Indra y fue maldecido a convertirse en serpiente.

Verse 17

ततो गतो ब्रह्मगिरोपहूत ऋतम्भरध्याननिवारिताघ: । पापस्तु दिग्देवतया हतौजा- स्तं नाभ्यभूदवितं विष्णुपत्‍न्या ॥ १७ ॥

Los pecados de Indra se disiparon por meditar en la Verdad y por la protección de la esposa de Vishnu. Los brahmanes lo llamaron de vuelta a su trono.

Verse 18

तं च ब्रह्मर्षयोऽभ्येत्य हयमेधेन भारत । यथावद्दीक्षञ्चक्रु: पुरुषाराधनेन ह ॥ १८ ॥

¡Oh Bharata! Cuando Mahendra llegó a los planetas celestiales, los santos brahmarṣis se acercaron y lo iniciaron debidamente en el sacrificio aśvamedha, destinado a complacer al Purusha Supremo.

Verse 19

अथेज्यमाने पुरुषे सर्वदेवमयात्मनि । अश्वमेधे महेन्द्रेण वितते ब्रह्मवादिभि: ॥ १९ ॥ स वै त्वाष्ट्रवधो भूयानपि पापचयो नृप । नीतस्तेनैव शून्याय नीहार इव भानुना ॥ २० ॥

Luego, cuando los brahmavādīs celebraron el aśvamedha extendido por Mahendra, al adorar allí al Purusha supremo, el Alma que contiene a todos los dioses, se apaciguaron las reacciones de todos los pecados de Indra. Oh rey, incluso el grave pecado de matar al hijo de Tvaṣṭā quedó anulado al instante, como la niebla se disipa ante el sol naciente.

Verse 20

अथेज्यमाने पुरुषे सर्वदेवमयात्मनि । अश्वमेधे महेन्द्रेण वितते ब्रह्मवादिभि: ॥ १९ ॥ स वै त्वाष्ट्रवधो भूयानपि पापचयो नृप । नीतस्तेनैव शून्याय नीहार इव भानुना ॥ २० ॥

Luego, cuando los brahmavādīs celebraron el aśvamedha extendido por Mahendra, al adorar allí al Purusha supremo, el Alma que contiene a todos los dioses, se apaciguaron las reacciones de todos los pecados de Indra. Oh rey, incluso el grave pecado de matar al hijo de Tvaṣṭā quedó anulado al instante, como la niebla se disipa ante el sol naciente.

Verse 21

स वाजिमेधेन यथोदितेन वितायमानेन मरीचिमिश्रै: । इष्ट्वाधियज्ञं पुरुषं पुराण- मिन्द्रो महानास विधूतपाप: ॥ २१ ॥

Favorecido por Marīci y los demás grandes sabios, el sacrificio vājimedha (aśvamedha) se realizó conforme a las prescripciones, adorando al Adhiyajña, el Purusha primordial, la Suprema Alma. Así Indra, purificado de pecado, recobró su elevada posición y fue honrado de nuevo por todos.

Verse 22

इदं महाख्यानमशेषपाप्मनांप्रक्षालनं तीर्थपदानुकीर्तनम् । भक्त्युच्छ्रयं भक्तजनानुवर्णनंमहेन्द्रमोक्षं विजयं मरुत्वत: ॥ २२ ॥ पठेयुराख्यानमिदं सदा बुधा:श‍ृण्वन्त्यथो पर्वणि पर्वणीन्द्रियम् । धन्यं यशस्यं निखिलाघमोचनंरिपुञ्जयं स्वस्त्ययनं तथायुषम् ॥ २३ ॥

Este gran relato lava todos los pecados, glorifica a Nārāyaṇa, el Señor llamado Tīrthapada, exalta la grandeza de la bhakti, describe a devotos como Indra y Vṛtrāsura, y narra la liberación de Mahendra de la vida pecaminosa y su victoria sobre los asuras. Por ello los sabios deben leerlo siempre y, en los días festivos, escucharlo y recitarlo. Es bendito, otorga fama, disuelve toda culpa, vence a los enemigos, trae auspicio y prolonga la vida.

Verse 23

इदं महाख्यानमशेषपाप्मनांप्रक्षालनं तीर्थपदानुकीर्तनम् । भक्त्युच्छ्रयं भक्तजनानुवर्णनंमहेन्द्रमोक्षं विजयं मरुत्वत: ॥ २२ ॥ पठेयुराख्यानमिदं सदा बुधा:श‍ृण्वन्त्यथो पर्वणि पर्वणीन्द्रियम् । धन्यं यशस्यं निखिलाघमोचनंरिपुञ्जयं स्वस्त्ययनं तथायुषम् ॥ २३ ॥

En esta gran narración se glorifica al Bhagavān Nārāyaṇa, se proclama la excelencia del bhakti, se describen devotos como Indra y Vṛtrāsura, y se relata la liberación de Indra de la vida pecaminosa y su victoria sobre los demonios. Al comprender este episodio, se lavan todas las reacciones del pecado; por ello los sabios lo leen siempre y, en días festivos, lo escuchan y lo recitan. Este relato es bendito, otorga fama, disuelve toda culpa, hace vencer a los enemigos, es auspicioso en todo y aumenta la longevidad.