Adhyaya 3

Verse 1

श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥

Śrī Śuka dijo: Luego llegó el momento más auspicioso para la aparición del Señor, y el universo entero se colmó de bondad, belleza y paz. Se manifestó la constelación Rohiṇī, así como estrellas y planetas como Aśvinī; el sol, la luna y los demás astros estaban serenos. Todas las direcciones se veían agradables; el cielo, sin nubes, resplandecía con estrellas. La tierra, adornada con ciudades, aldeas, minas y pastizales de Vraja, parecía plenamente propicia. Los ríos corrían con agua clara; lagos y estanques, llenos de lotos y lirios, brillaban. En los bosques y plantas verdes, aves y enjambres de abejas entonaban dulces cantos. Sopló una brisa pura, de suave contacto y fragancia de flores; y los fuegos rituales de los brāhmaṇas ardían firmes, sin ser perturbados. Así, cuando el no nacido Viṣṇu estaba por manifestarse, los santos y brāhmaṇas, antes afligidos por Kaṁsa y los asuras, sintieron paz en el corazón, y desde los mundos superiores resonaron al unísono los timbales celestiales.

Verse 2

श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥

Luego, en la hora propicia de la manifestación del Señor, todo el universo se colmó de bondad, belleza y paz. Se mostró la constelación Rohiṇī y estrellas como Aśvinī; el sol, la luna y los demás planetas y astros permanecían serenos. Las direcciones se veían agradables; el cielo, sin nubes, resplandecía con estrellas. La tierra, adornada con ciudades, aldeas, minas y pastizales de Vraja, parecía enteramente auspiciosa.

Verse 3

श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥

Los ríos corrieron con aguas claras y apacibles, y los lagos y estanques, colmados de lirios y lotos, resplandecían de belleza. En los árboles y enredaderas verdes, cargados de flores y hojas, se alzó el dulce canto de aves y el zumbido de enjambres de abejas; los cucos entonaban melodías y los abejorros vibraban en coro.

Verse 4

श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥

Sopló una brisa pura, de grato contacto, portadora del aroma de las flores. Y cuando los brāhmaṇas, ocupados en los ritos según los principios védicos, encendieron sus fuegos, éstos ardieron serenos y firmes, sin ser perturbados por el viento.

Verse 5

श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥

Así, cuando el Señor Viṣṇu, el Paramātmā sin nacimiento, estaba por manifestarse, los santos y brāhmaṇas, siempre afligidos por demonios como Kaṁsa, sintieron paz en lo más hondo del corazón. Al mismo tiempo, desde las regiones superiores resonaron al unísono los timbales celestiales.

Verse 6

जगु: किन्नरगन्धर्वास्तुष्टुवु: सिद्धचारणा: । विद्याधर्यश्च ननृतुरप्सरोभि: समं मुदा ॥ ६ ॥

Los Kinnaras y Gandharvas entonaron cantos auspiciosos; los Siddhas y Cāraṇas ofrecieron alabanzas; y las Vidyādharīs, junto con las Apsarās, danzaron jubilosas.

Verse 7

मुमुचुर्मुनयो देवा: सुमनांसि मुदान्विता: । मन्दं मन्दं जलधरा जगर्जुरनुसागरम् ॥ ७ ॥ निशीथे तमउद्भ‍ूते जायमाने जनार्दने । देवक्यां देवरूपिण्यां विष्णु: सर्वगुहाशय: । आविरासीद् यथा प्राच्यां दिशीन्दुरिव पुष्कल: ॥ ८ ॥

Los semidioses y los grandes sabios, colmados de júbilo, derramaron una lluvia de flores; y las nubes, reunidas en el cielo, tronaron muy suavemente, como el rumor de las olas del océano. En la densa oscuridad de la medianoche, cuando Janārdana estaba naciendo, Viṣṇu, morador del corazón de todos, se manifestó desde el corazón de Devakī, de naturaleza divina, como la luna llena que se alza en el horizonte oriental.

Verse 8

मुमुचुर्मुनयो देवा: सुमनांसि मुदान्विता: । मन्दं मन्दं जलधरा जगर्जुरनुसागरम् ॥ ७ ॥ निशीथे तमउद्भ‍ूते जायमाने जनार्दने । देवक्यां देवरूपिण्यां विष्णु: सर्वगुहाशय: । आविरासीद् यथा प्राच्यां दिशीन्दुरिव पुष्कल: ॥ ८ ॥

En la densa oscuridad de la medianoche, cuando Janārdana estaba naciendo, Viṣṇu, morador del corazón de todos, se manifestó desde el corazón de Devakī, de naturaleza divina, como la luna llena que se alza en el oriente. Entonces los devas y los sabios derramaron flores, y las nubes tronaron suavemente como el océano.

Verse 9

तमद्भ‍ुतं बालकमम्बुजेक्षणं चतुर्भुजं शङ्खगदाद्युदायुधम् । श्रीवत्सलक्ष्मं गलशोभिकौस्तुभं पीताम्बरं सान्द्रपयोदसौभगम् ॥ ९ ॥ महार्हवैदूर्यकिरीटकुण्डल- त्विषा परिष्वक्तसहस्रकुन्तलम् । उद्दामकाञ्‍च्यङ्गदकङ्कणादिभि- र्विरोचमानं वसुदेव ऐक्षत ॥ १० ॥

Vasudeva vio a aquel recién nacido maravilloso: de ojos como lotos, de cuatro brazos, sosteniendo śaṅkha, cakra, gadā y padma. En Su pecho estaba la marca de Śrīvatsa y en Su cuello brillaba la gema Kaustubha; vestido de amarillo, Su belleza oscura era como la de una nube densa.

Verse 10

तमद्भ‍ुतं बालकमम्बुजेक्षणं चतुर्भुजं शङ्खगदाद्युदायुधम् । श्रीवत्सलक्ष्मं गलशोभिकौस्तुभं पीताम्बरं सान्द्रपयोदसौभगम् ॥ ९ ॥ महार्हवैदूर्यकिरीटकुण्डल- त्विषा परिष्वक्तसहस्रकुन्तलम् । उद्दामकाञ्‍च्यङ्गदकङ्कणादिभि- र्विरोचमानं वसुदेव ऐक्षत ॥ १० ॥

Vasudeva vio que Su abundante cabellera estaba envuelta por el brillo extraordinario de la corona y los pendientes engastados con la preciosa gema Vaidūrya. Resplandecía con un cinturón magnífico, brazaletes, pulseras y otros ornamentos; aquel Niño divino era, en todo sentido, asombroso.

Verse 11

स विस्मयोत्फुल्लविलोचनो हरिं सुतं विलोक्यानकदुन्दुभिस्तदा । कृष्णावतारोत्सवसम्भ्रमोऽस्पृशन् मुदा द्विजेभ्योऽयुतमाप्लुतो गवाम् ॥ ११ ॥

Al ver a su extraordinario hijo, Hari, los ojos de Vasudeva se abrieron, henchidos de asombro. En el júbilo del festival por el advenimiento de Kṛṣṇa, reunió mentalmente diez mil vacas y las ofreció en caridad a los brāhmaṇas.

Verse 12

अथैनमस्तौदवधार्य पूरुषं परं नताङ्ग: कृतधी: कृताञ्जलि: । स्वरोचिषा भारत सूतिकागृहं विरोचयन्तं गतभी: प्रभाववित् ॥ १२ ॥

¡Oh Mahārāja Parīkṣit, descendiente de Bharata! Vasudeva comprendió que aquel niño era la Suprema Personalidad de Dios, Nārāyaṇa. Convencido sin duda alguna, se volvió intrépido; inclinando el cuerpo, con las manos juntas y la mente concentrada, comenzó a elevar oraciones al Niño, que con Su propio fulgor iluminaba la casa de Su nacimiento.

Verse 13

श्रीवसुदेव उवाच विदितोऽसि भवान् साक्षात्पुरुष: प्रकृते: पर: । केवलानुभवानन्दस्वरूप: सर्वबुद्धिद‍ृक् ॥ १३ ॥

Vasudeva dijo: Señor mío, Tú eres el Purusha Supremo, más allá de la prakṛti, y eres el Paramātmā que mora en el interior. Tu forma es dicha pura, perceptible por el conocimiento trascendental, y Tú contemplas toda inteligencia; ahora comprendo perfectamente Tu posición.

Verse 14

स एव स्वप्रकृत्येदं सृष्ट्वाग्रे त्रिगुणात्मकम् । तदनु त्वं ह्यप्रविष्ट: प्रविष्ट इव भाव्यसे ॥ १४ ॥

Señor mío, Tú mismo, mediante Tu energía externa, creaste al principio este mundo material de tres guṇas. Tras la creación, pareces haber entrado en él, aunque en verdad no has entrado.

Verse 15

यथेमेऽविकृता भावास्तथा ते विकृतै: सह । नानावीर्या: पृथग्भूता विराजं जनयन्ति हि ॥ १५ ॥ सन्निपत्य समुत्पाद्य द‍ृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भव: ॥ १६ ॥ एवं भवान् बुद्ध्यनुमेयलक्षणै- र्ग्राह्यैर्गुणै: सन्नपि तद्गुणाग्रह: । अनावृतत्वाद् बहिरन्तरं न ते सर्वस्य सर्वात्मन आत्मवस्तुन: ॥ १७ ॥

Así como el mahat-tattva, aunque indiviso, por las transformaciones de los tres guṇas parece separarse en elementos y manifestar la forma cósmica—y esos elementos se ven como si nacieran al unirse, aunque ya existían antes de la creación—, del mismo modo Tú, aunque eres percibido por signos inferibles por la inteligencia y por cualidades captables por los sentidos, permaneces intocado por los guṇas. Siendo el Ātman de todo, sin velo alguno, para Ti no hay distinción entre lo externo y lo interno.

Verse 16

यथेमेऽविकृता भावास्तथा ते विकृतै: सह । नानावीर्या: पृथग्भूता विराजं जनयन्ति हि ॥ १५ ॥ सन्निपत्य समुत्पाद्य द‍ृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भव: ॥ १६ ॥ एवं भवान् बुद्ध्यनुमेयलक्षणै- र्ग्राह्यैर्गुणै: सन्नपि तद्गुणाग्रह: । अनावृतत्वाद् बहिरन्तरं न ते सर्वस्य सर्वात्मन आत्मवस्तुन: ॥ १७ ॥

Así como el mahat-tattva, aunque indiviso, por las transformaciones de los tres guṇas parece separarse en elementos y manifestar la forma cósmica—y esos elementos se ven como si nacieran al unirse, aunque ya existían antes de la creación—, del mismo modo Tú, aunque eres percibido por signos inferibles por la inteligencia y por cualidades captables por los sentidos, permaneces intocado por los guṇas. Siendo el Ātman de todo, sin velo alguno, para Ti no hay distinción entre lo externo y lo interno.

Verse 17

यथेमेऽविकृता भावास्तथा ते विकृतै: सह । नानावीर्या: पृथग्भूता विराजं जनयन्ति हि ॥ १५ ॥ सन्निपत्य समुत्पाद्य द‍ृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भव: ॥ १६ ॥ एवं भवान् बुद्ध्यनुमेयलक्षणै- र्ग्राह्यैर्गुणै: सन्नपि तद्गुणाग्रह: । अनावृतत्वाद् बहिरन्तरं न ते सर्वस्य सर्वात्मन आत्मवस्तुन: ॥ १७ ॥

Así como la energía material existe antes de la creación, Tú existías antes de entrar en el vientre de Devaki. Eres la Superalma omnipresente, sin interior ni exterior.

Verse 18

य आत्मनो द‍ृश्यगुणेषु सन्निति व्यवस्यते स्वव्यतिरेकतोऽबुध: । विनानुवादं न च तन्मनीषितं सम्यग् यतस्त्यक्तमुपाददत् पुमान् ॥ १८ ॥

Aquel que considera que su cuerpo visible es independiente del alma es un ignorante. Sin el alma, el cuerpo carece de sustancia real.

Verse 19

त्वत्तोऽस्य जन्मस्थितिसंयमान् विभो वदन्त्यनीहादगुणादविक्रियात् । त्वयीश्वरे ब्रह्मणि नो विरुध्यते त्वदाश्रयत्वादुपचर्यते गुणै: ॥ १९ ॥

Oh Señor, los eruditos concluyen que la creación, el mantenimiento y la destrucción son realizados por Ti, sin embargo, Tú estás libre de las modalidades materiales y del cambio.

Verse 20

स त्वं त्रिलोकस्थितये स्वमायया बिभर्षि शुक्लं खलु वर्णमात्मन: । सर्गाय रक्तं रजसोपबृंहितं कृष्णं च वणन तमसा जनात्यये ॥ २० ॥

Mi Señor, para el mantenimiento asumes el color blanco (bondad), para la creación el rojo (pasión), y para la aniquilación el color negruzco (ignorancia).

Verse 21

त्वमस्य लोकस्य विभो रिरक्षिषु- र्गृहेऽवतीर्णोऽसि ममाखिलेश्वर । राजन्यसंज्ञासुरकोटियूथपै- र्निर्व्यूह्यमाना निहनिष्यसे चमू: ॥ २१ ॥

Oh Señor de todo, has aparecido en mi casa para proteger este mundo. Matarás a los demonios que se disfrazan de reyes y a sus ejércitos.

Verse 22

अयं त्वसभ्यस्तव जन्म नौ गृहे श्रुत्वाग्रजांस्ते न्यवधीत् सुरेश्वर । स तेऽवतारं पुरुषै: समर्पितं श्रुत्वाधुनैवाभिसरत्युदायुध: ॥ २२ ॥

Oh mi Señor, Señor de los semidioses, tras oír la profecía de que nacerías en nuestra casa y lo matarías, este incivilizado Kaṁsa mató a muchos de Tus hermanos mayores. Tan pronto como sepa que has aparecido, vendrá inmediatamente con armas para matarte.

Verse 23

श्रीशुक उवाच अथैनमात्मजं वीक्ष्य महापुरुषलक्षणम् । देवकी तमुपाधावत् कंसाद् भीता सुविस्मिता ॥ २३ ॥

Śukadeva Gosvāmī continuó: Después de eso, al ver que su hijo tenía todos los síntomas de la Suprema Personalidad de Dios, Devakī, quien tenía mucho miedo de Kaṁsa y estaba inusualmente asombrada, comenzó a ofrecer oraciones al Señor.

Verse 24

श्रीदेवक्युवाच रूपं यत् तत् प्राहुरव्यक्तमाद्यं ब्रह्म ज्योतिर्निर्गुणं निर्विकारम् । सत्तामात्रं निर्विशेषं निरीहं स त्वं साक्षाद् विष्णुरध्यात्मदीप: ॥ २४ ॥

Śrī Devakī dijo: Mi querido Señor, los Vedas Te describen como imperceptible a través de las palabras y la mente. Sin embargo, eres el origen de toda la manifestación cósmica. Eres Brahman, lleno de efulgencia como el sol. Estás libre de cambios y deseos materiales. Eres directamente el Señor Viṣṇu, la luz de todo conocimiento trascendental.

Verse 25

नष्टे लोके द्विपरार्धावसाने महाभूतेष्वादिभूतं गतेषु । व्यक्तेऽव्यक्तं कालवेगेन याते भवानेक: शिष्यतेऽशेषसंज्ञ: ॥ २५ ॥

Después de millones de años, en el momento de la aniquilación cósmica, cuando todo es aniquilado por la fuerza del tiempo, los cinco elementos densos entran en la concepción sutil. En ese momento, solo Tú permaneces, y eres conocido como Ananta Śeṣa-nāga.

Verse 26

योऽयं कालस्तस्य तेऽव्यक्तबन्धो चेष्टामाहुश्चेष्टते येन विश्वम् । निमेषादिर्वत्सरान्तो महीयां- स्तं त्वेशानं क्षेमधाम प्रपद्ये ॥ २६ ॥

Oh inaugurador de la energía material, esta maravillosa creación funciona bajo el control del tiempo poderoso, que se divide en segundos, minutos, horas y años. Este elemento del tiempo no es más que otra forma del Señor Viṣṇu. Tú actúas como el controlador del tiempo, pero eres el reservorio de toda buena fortuna. Permíteme ofrecer mi rendición completa a Ti.

Verse 27

मर्त्यो मृत्युव्यालभीत: पलायन्‌ लोकान् सर्वान्निर्भयं नाध्यगच्छत् । त्वत्पादाब्जं प्राप्य यद‍ृच्छयाद्य सुस्थ: शेते मृत्युरस्मादपैति ॥ २७ ॥

En este mundo mortal nadie se ha librado del nacimiento, la muerte, la vejez y la enfermedad; aunque huya a muchos planetas, no halla seguridad. Pero hoy, Señor mío, al manifestarte Tú, la muerte misma huye temerosa; y los seres que, por Tu misericordia, han tomado refugio en Tus pies de loto, reposan con plena paz del corazón.

Verse 28

स त्वं घोरादुग्रसेनात्मजान्न- स्त्राहि त्रस्तान् भृत्यवित्रासहासि । रूपं चेदं पौरुषं ध्यानधिष्ण्यं मा प्रत्यक्षं मांसद‍ृशां कृषीष्ठा: ॥ २८ ॥

Señor mío, Tú disipas todo temor de Tus devotos; te ruego que nos salves y protejas del terrible miedo que inspira Kaṁsa, hijo de Ugrasena. Esta forma tuya de Viṣṇu, de cuatro brazos, es el soporte de la meditación de los yoguis; por favor, no la hagas visible a quienes ven con ojos materiales: que permanezca oculta.

Verse 29

जन्म ते मय्यसौ पापो मा विद्यान्मधुसूदन । समुद्विजे भवद्धेतो: कंसादहमधीरधी: ॥ २९ ॥

Oh Madhusūdana, por Tu aparición me siento cada vez más inquieta por miedo a Kaṁsa. Por ello, te ruego que dispongas que ese pecador Kaṁsa no pueda comprender que Tú has nacido de mi vientre.

Verse 30

उपसंहर विश्वात्मन्नदो रूपमलौकिकम् । शङ्खचक्रगदापद्मश्रिया जुष्टं चतुर्भुजम् ॥ ३० ॥

Oh Alma del universo, esta forma tuya trascendental de cuatro brazos, que porta caracola, disco, maza y loto y está adornada por Śrī, es extraña para este mundo. Te ruego que la recojas y te vuelvas como un niño humano natural.

Verse 31

विश्वं यदेतत् स्वतनौ निशान्ते यथावकाशं पुरुष: परो भवान् । बिभर्ति सोऽयं मम गर्भगोऽभू- दहो नृलोकस्य विडम्बनं हि तत् ॥ ३१ ॥

En el tiempo de la devastación, el universo entero, con todos los seres móviles e inmóviles, entra en Tu cuerpo trascendental y Tú lo sostienes sin esfuerzo; Tú eres el Puruṣa supremo. Pero ahora esa misma forma trascendental ha nacido de mi vientre: ¡ay!, la gente del mundo humano no lo creerá y yo seré objeto de burla.

Verse 32

श्रीभगवानुवाच त्वमेव पूर्वसर्गेऽभू: पृश्न‍ि: स्वायम्भुवे सति । तदायं सुतपा नाम प्रजापतिरकल्मष: ॥ ३२ ॥

El Señor Supremo respondió: “Oh madre casta, en la creación anterior, durante el manvantara de Svāyambhuva, eras conocida como Pṛśni; y este Vasudeva entonces era el inmaculado Prajāpati llamado Sutapā.”

Verse 33

युवां वै ब्रह्मणादिष्टौ प्रजासर्गे यदा तत: । सन्नियम्येन्द्रियग्रामं तेपाथे परमं तप: ॥ ३३ ॥

Cuando el Señor Brahmā les ordenó engendrar progenie, primero refrenaron el conjunto de los sentidos y realizaron la más elevada austeridad.

Verse 34

वर्षवातातपहिमघर्मकालगुणाननु । सहमानौ श्वासरोधविनिर्धूतमनोमलौ ॥ ३४ ॥ शीर्णपर्णानिलाहारावुपशान्तेन चेतसा । मत्त: कामानभीप्सन्तौ मदाराधनमीहतु: ॥ ३५ ॥

Oh padre y madre, soportaron la lluvia, el viento, el sol ardiente, el calor abrasador y el frío severo según las estaciones. Mediante prāṇāyāma y la retención del aliento limpiaron la impureza de la mente; alimentándose sólo de hojas secas caídas y aun de aire, con mente apacible me adoraron, deseando una gracia de Mí.

Verse 35

वर्षवातातपहिमघर्मकालगुणाननु । सहमानौ श्वासरोधविनिर्धूतमनोमलौ ॥ ३४ ॥ शीर्णपर्णानिलाहारावुपशान्तेन चेतसा । मत्त: कामानभीप्सन्तौ मदाराधनमीहतु: ॥ ३५ ॥

Oh padre y madre, soportaron la lluvia, el viento, el sol ardiente, el calor abrasador y el frío severo según las estaciones. Mediante prāṇāyāma y la retención del aliento limpiaron la impureza de la mente; alimentándose sólo de hojas secas caídas y aun de aire, con mente apacible me adoraron, deseando una gracia de Mí.

Verse 36

एवं वां तप्यतोस्तीव्रं तप: परमदुष्करम् । दिव्यवर्षसहस्राणि द्वादशेयुर्मदात्मनो: ॥ ३६ ॥

Así, con la conciencia puesta en Mí, ustedes realizaron una austeridad intensa y sumamente difícil durante doce mil años celestiales.

Verse 37

तदा वां परितुष्टोऽहममुना वपुषानघे । तपसा श्रद्धया नित्यं भक्त्या च हृदि भावित: ॥ ३७ ॥ प्रादुरासं वरदराड् युवयो: कामदित्सया । व्रियतां वर इत्युक्ते माद‍ृशो वां वृत: सुत: ॥ ३८ ॥

Oh Devakī sin mancha, tras doce mil años celestiales en que Me contemplaste siempre en el corazón con fe, austeridad y bhakti, quedé plenamente complacido contigo.

Verse 38

तदा वां परितुष्टोऽहममुना वपुषानघे । तपसा श्रद्धया नित्यं भक्त्या च हृदि भावित: ॥ ३७ ॥ प्रादुरासं वरदराड् युवयो: कामदित्सया । व्रियतां वर इत्युक्ते माद‍ृशो वां वृत: सुत: ॥ ३८ ॥

Como soy el supremo dador de bendiciones, aparecí en esta misma forma de Kṛṣṇa para conceder vuestro deseo y dije: “Elegid un don.” Entonces pedisteis un hijo exactamente semejante a Mí.

Verse 39

अजुष्टग्राम्यविषयावनपत्यौ च दम्पती । न वव्राथेऽपवगन मे मोहितौ देवमायया ॥ ३९ ॥

Aunque erais esposo y esposa pero sin hijos, por la influencia de la devamāyā deseasteis tenerme a Mí como hijo; por eso nunca anhelasteis la liberación de este mundo.

Verse 40

गते मयि युवां लब्ध्वा वरं मत्सद‍ृशं सुतम् । ग्राम्यान् भोगानभुञ्जाथां युवां प्राप्तमनोरथौ ॥ ४० ॥

Después de recibir ese don y de que Yo desapareciera, os unisteis en la vida conyugal para obtener un hijo semejante a Mí, y vuestro anhelo fue cumplido.

Verse 41

अद‍ृष्ट्वान्यतमं लोके शीलौदार्यगुणै: समम् । अहं सुतो वामभवं पृश्न‍िगर्भ इति श्रुत: ॥ ४१ ॥

Al no ver en el mundo a nadie igual a vosotros en sencillez, nobleza y virtudes, aparecí como vuestro hijo, célebre como Pṛśnigarbha, “nacido del vientre de Pṛśni”.

Verse 42

तयोवान पुनरेवाहमदित्यामास कश्यपात् । उपेन्द्र इति विख्यातो वामनत्वाच्च वामन: ॥ ४२ ॥

En la era siguiente volví a manifestarme de vosotros dos, como hijo de Aditi, Mi madre, y de Kaśyapa, Mi padre. Fui conocido como Upendra, y por mi forma diminuta también como Vāmana.

Verse 43

तृतीयेऽस्मिन् भवेऽहं वै तेनैव वपुषाथ वाम् । जातो भूयस्तयोरेव सत्यं मे व्याहृतं सति ॥ ४३ ॥

Oh madre supremamente casta, Yo, la misma Persona, he aparecido ahora de vosotros dos como vuestro hijo por tercera vez. Toma Mis palabras como verdad.

Verse 44

एतद् वां दर्शितं रूपं प्राग्जन्मस्मरणाय मे । नान्यथा मद्भ‍वं ज्ञानं मर्त्यलिङ्गेन जायते ॥ ४४ ॥

Os he mostrado esta forma de Viṣṇu solo para que recordéis Mis nacimientos anteriores. De otro modo, si apareciera como un niño humano común, no creeríais que Viṣṇu, la Suprema Personalidad de Dios, ha venido en verdad.

Verse 45

युवां मां पुत्रभावेन ब्रह्मभावेन चासकृत् । चिन्तयन्तौ कृतस्‍नेहौ यास्येथे मद्गतिं पराम् ॥ ४५ ॥

Vosotros dos pensad en Mí constantemente con amor como en vuestro hijo, pero sabed siempre que Yo soy la Suprema Personalidad de Dios. Con ese recuerdo continuo y afectuoso alcanzaréis la meta suprema: volver al hogar, al reino del Señor.

Verse 46

श्रीशुक उवाच इत्युक्त्वासीद्धरिस्तूष्णीं भगवानात्ममायया । पित्रो: सम्पश्यतो: सद्यो बभूव प्राकृत: शिशु: ॥ ४६ ॥

Dijo Śukadeva Gosvāmī: Tras instruir así a Su padre y a Su madre, el Señor Hari guardó silencio. Luego, por Su energía interna, ante sus ojos, se transformó de inmediato en un pequeño niño humano.

Verse 47

ततश्च शौरिर्भगवत्प्रचोदित: सुतं समादाय स सूतिकागृहात् । यदा बहिर्गन्तुमियेष तर्ह्यजा या योगमायाजनि नन्दजायया ॥ ४७ ॥

Luego, inspirado por el Bhagaván, Śauri Vasudeva tomó al recién nacido del aposento de parto y se disponía a salir; justo entonces Yoga-māyā, la energía espiritual del Señor, nació como hija de Yaśodā, esposa del Mahārāja Nanda.

Verse 48

तया हृतप्रत्ययसर्ववृत्तिषु द्वा:स्थेषु पौरेष्वपि शायितेष्वथ । द्वारश्च सर्वा: पिहिता दुरत्यया बृहत्कपाटायसकीलश‍ृङ्खलै: ॥ ४८ ॥ ता: कृष्णवाहे वसुदेव आगते स्वयं व्यवर्यन्त यथा तमो रवे: । ववर्ष पर्जन्य उपांशुगर्जित: शेषोऽन्वगाद् वारि निवारयन्‌ फणै: ॥ ४९ ॥

Por la influencia de Yoga-māyā, los guardias perdieron la actividad de los sentidos y cayeron en profundo sueño; también los demás moradores de la casa durmieron hondamente. Todas las puertas, cerradas con grandes cerrojos, clavos y cadenas de hierro, se abrieron por sí solas cuando llegó Vasudeva llevando a Kṛṣṇa, como la oscuridad se disipa al salir el sol.

Verse 49

तया हृतप्रत्ययसर्ववृत्तिषु द्वा:स्थेषु पौरेष्वपि शायितेष्वथ । द्वारश्च सर्वा: पिहिता दुरत्यया बृहत्कपाटायसकीलश‍ृङ्खलै: ॥ ४८ ॥ ता: कृष्णवाहे वसुदेव आगते स्वयं व्यवर्यन्त यथा तमो रवे: । ववर्ष पर्जन्य उपांशुगर्जित: शेषोऽन्वगाद् वारि निवारयन्‌ फणै: ॥ ४९ ॥

Las nubes en el cielo tronaban suavemente y derramaban lluvia. Entonces Ananta-nāga Śeṣa, expansión del Bhagaván, siguió a Vasudeva desde la puerta, desplegando sus capuchas para detener el agua y proteger a Vasudeva y al niño trascendental.

Verse 50

मघोनि वर्षत्यसकृद् यमानुजा गम्भीरतोयौघजवोर्मिफेनिला । भयानकावर्तशताकुला नदी मागन ददौ सिन्धुरिव श्रिय: पते: ॥ ५० ॥

Por la lluvia incesante enviada por Indra, el Yamunā se llenó de aguas profundas, espumosas por olas impetuosas y agitadas por cientos de remolinos temibles. Sin embargo, así como el océano antaño cedió el paso a Śrī Rāmacandra, el Yamunā también cedió ante Vasudeva y le permitió cruzar.

Verse 51

नन्दव्रजं शौरिरुपेत्य तत्र तान् गोपान् प्रसुप्तानुपलभ्य निद्रया । सुतं यशोदाशयने निधाय त- त्सुतामुपादाय पुनर्गृहानगात् ॥ ५१ ॥

Cuando Śauri Vasudeva llegó a Vraja de Nanda, halló a todos los vaqueros profundamente dormidos. Puso a su propio hijo en el lecho de Yaśodā, tomó a la hija de ella—expansión de Yoga-māyā—y regresó a su morada, la prisión de Kaṁsa.

Verse 52

देवक्या: शयने न्यस्य वसुदेवोऽथ दारिकाम् । प्रतिमुच्य पदोर्लोहमास्ते पूर्ववदावृत: ॥ ५२ ॥

Vasudeva colocó a la niña en el lecho de Devaki, se ató las piernas con los grilletes de hierro y permaneció allí como antes.

Verse 53

यशोदा नन्दपत्नी च जातं परमबुध्यत । न तल्लिङ्गं परिश्रान्ता निद्रयापगतस्मृति: ॥ ५३ ॥

Yashoda, la esposa de Nanda, percibió que había nacido un niño, pero agotada por el parto y vencida por el sueño, no supo si era varón o hembra.