Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

Dhruva’s Darśana, Transformative Prayers, and the Boon of the Dhruva-loka

Pole Star

ध्रुवाय पथि द‍ृष्टाय तत्र तत्र पुरस्त्रिय: । सिद्धार्थाक्षतदध्यम्बुदूर्वापुष्पफलानि च ॥ ५८ ॥ उपजह्रु: प्रयुञ्जाना वात्सल्यादाशिष: सती: । श‍ृण्वंस्तद्वल्गुगीतानि प्राविशद्भवनं पितु: ॥ ५९ ॥

dhruvāya pathi dṛṣṭāya tatra tatra pura-striyaḥ siddhārthākṣata-dadhy-ambu- dūrvā-puṣpa-phalāni ca

Cuando Dhruva Mahārāja avanzaba por el camino, las amables mujeres del vecindario se reunían por doquier para verlo; con afecto maternal le daban bendiciones, esparciendo mostaza blanca, cebada, cuajada, agua, hierba dūrvā recién brotada, frutos y flores. Oyendo sus dulces cantos, Dhruva entró en el palacio de su padre.

ध्रुवायto Dhruva
ध्रुवाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
पथिon the path
पथि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दृष्टायwhen (he was) seen
दृष्टाय:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदृष्ट (कृदन्त; √दृश् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; with ‘पथि’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक
तत्रin various places
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; ‘here and there’ (reduplication)
पुरcity
पुर:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग
स्त्रियःwomen of the city
स्त्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; पुरस्य स्त्रियः
सिद्धार्थmustard seeds
सिद्धार्थ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग
अक्षतunbroken rice
अक्षत:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग
दधिcurd
दधि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग
अम्बुwater
अम्बु:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअम्बु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग
दूर्वाdūrvā grass
दूर्वा:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदूर्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, समासाङ्ग
पुष्पflowers
पुष्प:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग
फलानिfruits (and other auspicious items)
फलानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व (सिद्धार्थ-अक्षत-दधि-अम्बु-दूर्वा-पुष्प-फल)
and
:
None (अकारक)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
उपजह्रुःthey brought/offered
उपजह्रुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√हृ (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; उप-उपसर्ग
प्रयुञ्जानाःusing/applying
प्रयुञ्जानाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रयुञ्जान (कृदन्त; √युज् धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; with ‘स्त्रियः’
वात्सल्यात्from affection
वात्सल्यात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootवात्सल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; कारण (ablative of cause)
आशिषःblessings
आशिषः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआशिष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सतीःvirtuous
सतीः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; with ‘स्त्रियः’
शृण्वन्hearing
शृण्वन्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशृण्वत् (कृदन्त; √श्रु धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; with subject Dhruva
तत्those
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; determiner
वल्गुsweet
वल्गु:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवल्गु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; qualifier
गीतानिsongs
गीतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगीत (कृदन्त; √गै/√गा धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; वल्गु-गीत (कर्मधारय)
प्राविशत्entered
प्राविशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√विश् (धातु)
Formलङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; प्र-उपसर्ग
भवनम्house/palace
भवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
D
Dhruva Mahārāja

FAQs

This verse lists mustard seeds, unbroken rice, yogurt, water, durvā grass, flowers, and fruits as auspicious offerings used to honor Dhruva Mahārāja.

Dhruva had returned as a spiritually accomplished devotee and celebrated prince; the women honored him with traditional auspicious articles as a sign of reverence and blessing.

Receive them respectfully with clean, simple offerings and a sincere heart—honor their devotion and create a sacred, appreciative atmosphere.