Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

King Vena’s Tyranny, the Sages’ Counsel, and the Birth of Niṣāda

एवं मदान्ध उत्सिक्तो निरङ्कुश इव द्विप: । पर्यटन् रथमास्थाय कम्पयन्निव रोदसी ॥ ५ ॥

evaṁ madāndha utsikto niraṅkuśa iva dvipaḥ paryaṭan ratham āsthāya kampayann iva rodasī

Cegado por la embriaguez de su opulencia, el rey Vena subió a su carro y recorrió el reino como un elefante sin freno, haciendo temblar cielo y tierra.

एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
मद-अन्धःblinded by intoxication/pride
मद-अन्धः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootमद (प्रातिपदिक) + अन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मदेन अन्धः)
उत्सिक्तःpuffed up, insolent
उत्सिक्तः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootउत्सिक्त (कृदन्त; √सिच् (धातु) + उत् उपसर्ग, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
निरङ्कुशःunrestrained, without a goad
निरङ्कुशः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootनिरङ्कुश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निः-उपसर्गयुक्त विशेषण
इवlike
इव:
सम्बन्ध/उपमान-सूचक (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (particle of comparison)
द्विपःan elephant
द्विपः:
उपमान (Upamāna/standard of comparison)
TypeNoun
Rootद्विप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पर्यटन्wandering about
पर्यटन्:
कर्तृ-क्रियाविशेषण (Concomitant action of subject)
TypeVerb
Root√अट् (धातु) परि उपसर्ग; शतृ (वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; परस्मैपदी अर्थे
रथम्the chariot
रथम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आस्थायhaving mounted
आस्थाय:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Root√स्था (धातु) आ उपसर्ग; ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्यय-कृदन्त (Gerund/क्त्वान्त, ल्यप्), 'having mounted/ascended'
कम्पयन्shaking, causing to tremble
कम्पयन्:
कर्तृ-क्रियाविशेषण
TypeVerb
Root√कम्प् (धातु) णिच् (causative) → कम्पय; शतृ
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; णिजन्त (causative)
इवas if
इव:
उपमा-सूचक
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्विवचनान्त-रूपम्)
Formनपुंसकलिङ्ग (द्विवचन-प्रयोगः), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), द्विवचन (Dual); द्यावापृथिव्यौ (heaven and earth)
K
King Vena

FAQs

This verse portrays King Vena as pride-intoxicated and uncontrolled, implying that arrogance in leadership becomes destructive and destabilizing, like a goadless elephant.

Because, lacking restraint and guidance by dharma, he acted recklessly and dangerously—just as an elephant without a goad can trample everything.

Cultivate self-restraint and humility—especially when given authority—so that power does not become unchecked ego that harms others and disrupts peace.